Errautsen distira / Xabier Mendiguren Elizegi / Elkar, 2002

Historia berpizten Javier Rojo / El Correo, 2002-10-09

Xabier Mendiguren Elizegik liburu berria plazaratu du. “Errautsen distira” du izena eta bertan lau narrazio agertzen dira. Narrazio hauetan idazleak gerra zibilarekin eta gerra osteko giro itogarriarekin zerikusia duten lau istorio kontatzen ditu. Berritasun handiena, dena dela, ez da gaia, zeren gerra zibila eta honek Euskal Herrian izan zituen ondorioen kontaerak ia ia topiko bihurtzen ari baitira euskal literaturan. Berritasun handiena idazleak hautatutako kontamoldean aurkitzen da. Izan ere, Mendigurenek gaiari zuzen heldu beharrean, zeharka hurbiltzea erabaki du, kontatu nahi duen istorioa, honen markotzat har daitekeen beste istorio batean sartuta.

Prozedurak metafikzio historiografikoa deitu izan den hura gogorarazten du: pertsonaia batek, idazketaren orainalditik, historian izkutuan dagoen pasadizo bat ikertzeari ekiten dio. Teknika honek aukera handiak ematen ditu historiak erakusten dituen alde ilunak azaltzeko, batez ere, historia irabazleek egiten dutela kontuan hartuta, galtzailean ahotsa entzun baitezakegu horri esker. Honek ikuspuntu ironikoa eta historiarekiko eszeptizismoa ekarri ohi ditu. Hemen, ordea, eszeptizismo punttu horren falta nabaritzen da gehienetan. Edonola ere, liburu interesgarria da.