kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Bazterreko ahotsa / Ana Urkiza / Elkar, 2002

Bazterrekoak Itxaro Borda / Gara, 2002-10-12

Gordelekutzat daukagun desolazio gune honetaraino adiskide poeta baten liburua heltzen zaigula ikusteak plazer ekiten du beti. Bazterretan iharduten genuen eta orain erdi-erdian gaudela, galdurik gabiltza, gehienetan. Ez galduak lurraren azalean, bihotzaren erreinuan baizik. Hargatik, obra berri baten eskuratzeak poza hazten du eta irakurtzeari ekiten diogu tematsu bezain urduri, salbat-makil. Postako formakuntza egunotan, zuberotarrez mintzatu gara lagun batekin eta behar bada horrek du ezinegona bermatzen. “Poesia apur bat!” diogu, Ana Urkizaren olerki-laneko lehen orrialdean begiak lerratzen uztean.

Poemaz poema, emazte baten kontzientziaren esnatze sinbolikoa segitzen dugu. Erran zaharraren arabera gizona gizon baldin bada, emakumea nahikundeaz, pentsuaz eta bilakaera urriaz bihurtzen da emakume. Gau luzearen ondotik iratzartzen den egun etengabe baten moldean biribilkatzen da obra eta zenbaitetan errausten gaituen gordintasuna barreiatzen du idazleak. Intimitatearen gordintasuna hain zuzen. Hitzotan, emaztearen gorputza, jabeak tatuatu gabea, hots bere ihesean markatu ezina hedatzen da, madarikatze baten antzera. Gabetasuna, abandonua, haurdunaldia, ahaideak, guztiak paradisu urrundu eta amestuaren dolorezko aztarnak dira. Anaren poemak munduaren erdiak jasaten duen min mutuaren lekuko datorkigu. Bizitzea zaila izan arren, ez da tristurarik nabaritzen hosto hauetan, “Bazterreko Ahotsaren” argitasun zohargia baino.

Labana haina zorrotz.

Gaurkoan, emazte idazle belaunaldi gazteak galderak ateratzen dizkigu, adibidez Castillo Suarez, Miren Agur Meabe, Ixiar Rozas edo Urkizaren lumapetik. Hitz zeharrak eta metaforak saihestuz “gero ere isiltasuna manipulatzen darrait garai bateko bitxiloreen petalo bikoitiak bezala” gorputzaren gorabeherak aipatzera, ikertzera eta agertzera ausartzen dira. Literatura (eu)femeninoaren, non ez den feministaren ildotik. Errealitate ilunaren inarrosteko. Irudipena aldi berean inguma latza dela frogatuz, bazterreko ahotsak altxatzen zaizkigu, gugan poesiaren gutizia eta premia txertatuz.

Minbera.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak