kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Bazterreko ahotsa / Ana Urkiza / Elkar, 2002

Bazterrekoak Itxaro Borda / Gara, 2002-10-12

Gordelekutzat daukagun desolazio gune honetaraino adiskide poeta baten liburua heltzen zaigula ikusteak plazer ekiten du beti. Bazterretan iharduten genuen eta orain erdi-erdian gaudela, galdurik gabiltza, gehienetan. Ez galduak lurraren azalean, bihotzaren erreinuan baizik. Hargatik, obra berri baten eskuratzeak poza hazten du eta irakurtzeari ekiten diogu tematsu bezain urduri, salbat-makil. Postako formakuntza egunotan, zuberotarrez mintzatu gara lagun batekin eta behar bada horrek du ezinegona bermatzen. “Poesia apur bat!” diogu, Ana Urkizaren olerki-laneko lehen orrialdean begiak lerratzen uztean.

Poemaz poema, emazte baten kontzientziaren esnatze sinbolikoa segitzen dugu. Erran zaharraren arabera gizona gizon baldin bada, emakumea nahikundeaz, pentsuaz eta bilakaera urriaz bihurtzen da emakume. Gau luzearen ondotik iratzartzen den egun etengabe baten moldean biribilkatzen da obra eta zenbaitetan errausten gaituen gordintasuna barreiatzen du idazleak. Intimitatearen gordintasuna hain zuzen. Hitzotan, emaztearen gorputza, jabeak tatuatu gabea, hots bere ihesean markatu ezina hedatzen da, madarikatze baten antzera. Gabetasuna, abandonua, haurdunaldia, ahaideak, guztiak paradisu urrundu eta amestuaren dolorezko aztarnak dira. Anaren poemak munduaren erdiak jasaten duen min mutuaren lekuko datorkigu. Bizitzea zaila izan arren, ez da tristurarik nabaritzen hosto hauetan, “Bazterreko Ahotsaren” argitasun zohargia baino.

Labana haina zorrotz.

Gaurkoan, emazte idazle belaunaldi gazteak galderak ateratzen dizkigu, adibidez Castillo Suarez, Miren Agur Meabe, Ixiar Rozas edo Urkizaren lumapetik. Hitz zeharrak eta metaforak saihestuz “gero ere isiltasuna manipulatzen darrait garai bateko bitxiloreen petalo bikoitiak bezala” gorputzaren gorabeherak aipatzera, ikertzera eta agertzera ausartzen dira. Literatura (eu)femeninoaren, non ez den feministaren ildotik. Errealitate ilunaren inarrosteko. Irudipena aldi berean inguma latza dela frogatuz, bazterreko ahotsak altxatzen zaizkigu, gugan poesiaren gutizia eta premia txertatuz.

Minbera.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak