kritiken hemeroteka

7.584 kritika

Azken kritikak

« | »

Platero eta biok / Juan Ramon Jimenez (Patxi Ezkiaga) / Beta, 2008

Platero eta gu guztiok Jose Luis Padron / Bilbao, 2009-10

Platero eta biok (Ediciones Beta, 2008) astotxoarekin izandako elkarrizketak islatzen dituen prosa poetiko eder baten bilduma da. Liburuak iluntasun eta argitasun ukituak dauzka, min eta atsekabe ukituak. Adibidez, “Hotzikara” izeneko 5. poeman, Juan Ramon eta Platero sorginen abelbidetik doazela, errekan islatuta gelditu den ilargiari begira jartzen dira baina Platerok, “ez dakit haren edo nire beldurrez, trostan egiten du errekara, ilargia zanpatu eta txikitzen du. Kristalezko arrosa garbien erlekume bat lotu balitzaio bezala, berari eutsi nahiz, bere trostan…”. Argitasunez, lorez, beldurrez eta urduritasunez betetako mundu honek txundituta uzten gaitu. Osagarri guzti horiek gabe, poemak gezurrezko “naif” itxura hartuko luke, muinik gabeko iruditeria azaleko eta manipulatzailea emango luke.

Juan Ramonentzat poesia munduaren inmanentzia beste izakiekin partekatzeko bitartekoa zen. Juan Ramon Jimenez orainaldiari guztiz emana bizi izan zelako dauka bere prosa poetikoak halako indar bortitza. Moguerreko poetak ikusi, ezagutu eta oroitzen zuenaz idazten du. Ez du fikziorik idazten. Eta ez dugu ahaztu behar, Juan Ramonek etengabe zeukala munduaren itsusitasuna ere begien aurrean. Platero eta Biok liburuko beste zenbait testurekin batera, gogora ditzagun Moxal zikiratua, Txakur zorneduna, Neska txikia edo Kanarioa hil egin da. Testu hauek min eta atsekabez, poz eta zorabioz beteta daude… eta hizkera poetikoak hain ematen du erraz eta xaloa… Agian esan dezakegu bere kontzientzia unibertsoz bete eta, bete ondoren, bere poesian hustutzeko zeukan grazian datzala Juan Ramonen jenialtasuna. Azken batez, eternitatearen bila dabilen poeta baten poemak dira, eternitatea eta infinitua kantatzeko sinboloen bihotzean sartuta bizi den idazle batenak.

Osagarri horiek guztiak erabiliko ditu Juan Ramonek, munduari entzun ondoren, mundu horren arimarekin komunikatzeko, urarekin eta munduarekin bat eginda bizitzeko, gazteleraz inoiz idatzi den prosa poetikorik ederrenean. Orain euskaraz Patxi Ezkiagak jarri du, gu guztiontzat urrezko sari modura.

Azken kritikak

Poesia guztia
Safo

Igor Estankona

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Javier Rojo

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Bakezale gerlari horiek
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Bitakora kaiera
Ibon Sarasola

Mikel Urkixo Aierdi

Zendabalitz
Erika Elizari

Alaitz Andreu

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Marta Goikoetxea

Miserikordia etxea
Joan Margarit

Jose Luis Padron

Argiantza
Pello Lizarralde

Aiora Sampedro

Hotz industriala
Julen Belamuno

Joannes Jauregi

Hotz industriala
Julen Belamuno

Ibon Egaña

Artxiboa

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Hedabideak