Laura kanpoan da / Javier Muguruza / Erein, 2000

Ez da ezer gertatzen Igor Estankona / Deia, 2002-09-03

Badakit aspaldiko kontuekin gatozela, baina liburu honek hitz bat edo beste merezi du. Oraindik hortik zehar bueltaka dabilen liburua da azken finean. Merkatal zentru bateko apalean ikusi nuen orain dela ez asko. Pako Aristiren “Irene, tempo di adagio” eta Ramon Saizarbitoriaren “Egunero hasten delako” zituen alboan, eta baita beste argitaletxe batzutako “klasikoak” ere. Ikasgelan irakurri beharreko liburu horietako bat bihurtu ote den galdetu nion nire buruari momentu labur batez. Supermerkatu handietako liburutegi txarto atonduetan, ordea, ez dago ondorio garbirik ateratzerik. Dena dela, liburuak badauka klasiko kutsua, lehenbizi, azalean. Jabier Muguruzaren unibertsoa anitza da, baina kantari legez, doinuetarako hitzen sortzaile moduan zein eskenatokian estilo jakin bat dauka. Hasieratik zeozerk esaten dizu ez dela ezer berezirik gertatu behar, gauak ez dizula beste munduko ezer opatuko, ezpada Jabier bere kitarrarekin kantak xuxurlatzen. Lasaitasun horrek egiten du berezi.

“Laura kanpoan da” honek ere lasaitasun berbera dauka. Egia esan bi kontakizun biltzen ditu, liburuaren titulua daramana bata, “Mont-de-marsan” bestea. Bigarren honetan Lapurdi, bat-batean, Frantzia da, eta Irun Espainia. Ez dut halakorik ukatuko, baina tira, euskaldungoa elkarrekin nahastuago zegoela uste nuen. Kontakizunean, hizkuntzan, erritmoan dago liburuaren gakoa. Gertaera edo keinu batzuk aukeratu eta beste batzuk baztertzean definitzen bada ondoen idazlea, Jabier Muguruzaren kasuan are nabarmenagoa da. Tipo lasai batek hain lasai ez dagoen jendeari buruz idazten du. Badirudi pertsonaiek ere men egiten diotela halako erritmo artifizialki geldo bati. Narra-tzailearen pentzutan daude, lainoak haizearekin bezalatsu, eta ez da ia ezer gertatzen. Horregatik harritu nau.

Darabilen hizkuntza praktikotasun gabea iruditu zait behin baino gehiagotan, nahiz eta hain justu hori den, antza, bilatzen dena. Baina froga moduan gomendagarria da irakurle ororentzat, orraztu gabeko liburu bat delako, lar ondo kalkulatu bako liburu bat, bihozkadei jarraituz idatzia. Ez egin kasurik kontra-azalari: “Bigarren narrazioan iparraldeko bar batera lan bila doan pianojolearen peripeziak kontatzen zaizkigu”. Esaldi borobila. Iruzkin hauekin zaila da irakurleari aurkituko duenaren berri ematea.