kritiken hemeroteka

7.634 kritika

Azken kritikak

« | »

Larrepetit / Pello Lizarralde / Erein, 2002

Larrepetit Andolin Eguzkitza / Euskaldunon Egunkaria, 2002-09-02

Duela lau bat hilabete Pello Lizarraldek esandako batzuk erabili nituen Seiko Urre honetan, J.L. Zabalak egindako itaun batzuen kariaz. Lizarraldek istorioak ez zaizkiola interesatzen segurtatzen zuen, begiratua baizik. Hor zegoela kontaeraren gakoa, edo berba borobilagoak erabilita, eleberriaren funtsa. Istorioetarako XIX. mendea geneukala zioen idazle giputz-nafarrak. Nik kontra egin nion argudio formal, baina biologiarekin loturiko bat erabilita. Gure garunaren ahalmena amaigabea ez izanik, beraren jarrerak kontaera-literaturari uko egitea esan gura zuela nioen, gizakiak asma ditzakeen kontatzeko moduak beti izanen baitira mugatuak, musika jotzeko edo pintatzeko asma ditzakeenak bezalakoxeak, jakina. Gainera, banioen, baldin badago gizakiari plazera sortzen dion zerbait hori istorioak direla, ondo kontaturikoak zalantzarik gabe, baina istorioak lehenengo eta behin. Eta orain orduko hartan legez segitzen dut pentsatzen.

Orduan baina ez neukan oraindik Larrepetit irakurrita. Orain bai ordea. Eta esan behar dut, nire desakordioak gora behera, plazer handia sortu didala lanaren irakurtzeak, interesa biztu didala, eta natura eta gizakien mugimenduak, fisiko zein psikologikoak, deskribatzeko darabilen teknikak liluratu nauela.

Eleberri labur honetan —120 orrialde edo dauzka— ihes bat kontatzen da, baserri baten morroi ibilitako Abelen, Larrepetit ezizenaz ezagutuagoa, eta Joxe buhamearen ihesa. Izan ere, ez ditugu ondo ezagutzen zergatik itzurtzen ari diren, ez behintzat inongo zehaztasunez, ez zaigu esaten zer egin duten benetan, zantzu batzuk besterik ez. Era berean, eleberrian agertzen den hirugarren pertsonaiak ere, Lainez izeneko saltzaileak, ez du lar argibiderik ematen saltzeaz gain benetan ari denaz, edo drogak saltzen, edo kontrabandoan edo batek beki zertan. Eta benetan —hori da eleberriaren elementurik harrigarriena— ez dio ardura. Kontaera honetan pertsonaien ibilerak baitu munta, harat-honatak, barrutik sentitu beldurra eta pertsonaien arteko elkarrenganako mesfindatza-konfidantza. Eta naturaren begiratu zehatza. Eta benetan esan behar dut Lizarraldek aparatu egin duena, itu-ituan jo. Ez dakit hortik segitzeko aukerarik ote duen, baina bidezidor horretatik egin duen sarraldia ederra izan dela esan egin behar da. Zorionak.

Azken kritikak

Suak pizten direnean
Mikel Soto

Irati Majuelo

Xala
Cynthia Ozick

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Ibon Egaña

Poesia, zaurien ukendu
Ainhoa Urien

Javier Rojo

Argiantza
Pello Lizarralde

Mikel Asurmendi

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Arantxa Iturbe

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Nagore Fernandez

Sano erradikal
Isabel Diaz

Aiora Sampedro

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Mikel Asurmendi

Moskito
Igor Estankona

Mikel Urkixo Aierdi

Ene baitan bizi da
Maddi Ane Txoperena

Amaia Alvarez Uria

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Aro beilegia
Lizar Begoña

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Hedabideak