kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Berandu da gelditzeko / Unai Iturriaga / Susa, 1999

Gazte literaturaz harata Aingeru Epaltza / Nabarra, 2002-08

Zure hiri edo herriko bestak dira. Goizaldea. Lagun bat ezagutu duzu gau horretan berean, enrrollatua oso. Zure taldeko neska baten lehengusua dela erran dizu, bidenabar batean. Zerbezaz eta speedez kaskezurretaraino zaude, baina kemenak ahitu zaizkizu eta etxeko bidea hartu duzu. Zurekin bizi den pisukidea kanpoan dago; beraz, lo egiteko lekua eskaini diozu lagun berriari. Hurrengo egunean, atzartzen zarenean, bakarrik aurkituko duzu zeure burua eta bestondoak buru barnean utzi dizun lurrinak lausotuko dizkizu bezperako oroitzapenak, lagun berriarena barne.

Gisa bereko pasarteak bizi izan dituzten lagunez beterik daude bazterrak. Berandu da gelditzeko Unai Iturriagak oraingoz idatzi duen nobela bakarrari ere abia ematen dio. Mikel protagonistak ez zuen, ordea, amestuko halako arrunkeria batek zer-nolako zilipurdia ekarriko zion bere biziari.

Une egokian etorri zen, duela hiru urte, durangarraren lan hau. Belaunaldi berrien faltan asaldatzen hasia zen euskal literaturaren zenbait so egile. Hainbat zoko-moko lasaitu ezezik, bertsolari bikaina izateaz gain idazle makala ez zela erakutsi zuen Iturriagak.

Idazle gazteak irakurle gazteendako egina. Klitxe horren pean saldu zen Berandu da gelditzeko. Eta egia da orrialde hauetara ekarritako giroa eta bizipenak —musika taldeak, gaztetxeak, gaueko giroa eta tabemak, pisukideen arteko elkar bizitza, gurasoekiko harremanak, lan merkaturako hurbilpenak— gazte mota jakin bati dagozkiola gehienbat. Nolanahi den, liburu hau atsegin handiz irakurtzeko, ez da hogei urte izan beharrik, ezta mundu alternatiboaren eta ezkerreko militantismoaren artean balantzaka ibili beharrik ere. Egunerokotasuna eta egoera sozio-politikoa (irakurlea gogaitu gabe) fikzio batean txertatzeko duen abilezia, narrazioaren erritmo azkarra, liburu osoari darion ironia eta begirada eszeptikoa, hizkuntzaren trataera, han-hemen zipriztinen gisa agertzen diren irudi ausartak, Bilbok eskaintzen duen giro urbanoaren taupada… Arrazoi horiek eta irakurleak deskubritu beharreko bertze aunitz badira, Berandu da gelditzeko honetan buru-belarri murgiltzeko. Agian ez da Iturriagaren azken liburua izanen.

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak