kritiken hemeroteka

7.539 kritika

Azken kritikak

« | »

Katu jendea / Eider Rodriguez / Elkar, 2010

Katu jendea Irati Marañon / aiaraldea.eus, 2013-10-16

Udan atseden hartu eta gero, bueltan da berriro literaturaren txokoa, eta niri egokitu zait denboraldi berria inauguratzea. Oraingoan Eider Rodriguezek argitaratutako azken ipuin-bilduma aurkeztu nahi dizuet: Katu jendea.

Oraingoan ere zazpi ipuin borobil, zorrotz, kontundente ekartzen dizkigu oreretarrak, barru-barruraino sartzen zaizkigun horietakoak. Egunerokotasunaren zirrikituetatik begiratu, eta giza harremanen miseriak erakusten dizkigu, noraezean dabiltzan pertsonaia batzuen zorigaiztoko patua. Ipuin guztiek dute halako tonu mingots bat, egileak bere-berezkoa duen tonua, hain zuzen.

Zazpi ipuin horietatik, hiru dira nire gustukoenak: bildumari izena eman dion Katu jendea, Hazia eta On the road.

Lehenengoan auzokoak diren andre-gizon bakarti biren gorabeherak kontatzen dizkigu. Haien katuak harremanetan hasiko dira, eta horrek elkartu egingo ditu.

Bigarrenean, ama izan berri den emakume baten gogoetak aurkituko ditugu, maisuki adierazita, gainera, eta ustekabeko amaiera batekin.

Ez da larru-jotze kontu hutsa. Sexua ez da helburua, etxe baten erosketan hormen sendotasuna eta leihoen itxitura helburua ez den bezala. Kotizazioa da gakoa, zenbat balio dudan, non nagoen kokatuta, nor bizi den auzoan eta zeinek erosi nahi nauen. Horren arabera ezartzen digute baremoa, bestearen desioarekin kontrastean. Eta beste guztia gezurra da. Edo gutxienez, ez da egia.

Gustuko dudan hirugarren ipuinak, berriz, road movie ukitua du. Ameriketako Estatu Batuetako ruta 66an zehar ibili ordez, N-1ean barrena doaz Harri eta Manu, Espainiako kartzela ilunen batean sakabanatuta dagoen adiskidea bisitatzera.

—BOCEGUILLLAS —irakurri du Harrik panelean, burla airez.

—Boceguillasen jaio den inork ezin dik etorkizun oparoa izan, imajina ezak bere memoriak idazten, Boceguillasen jaio nintzen 1967an… Ez, hemen jaiotako inork ezin dik, adibidez, etorkizun artistikorik izan.

—Izango dik gentilizioa?

—Zer duk hori?

—Ba Oiartzun oiartzuar, Huesca “ostzense”…

—Herri guztiek ditek, ez?

—Eta horiek? Villodrigo, Bergüenda, Revilla de Campos.

—Villazopeque. Quintanilla del Molar. Guztiek eizn ditek gentilizioa eduki. “Villazopenco”?, “molarillo”?

—Hi, konturatzen al haiz? –Harrik burua astindu du eta, une batez, badirudi garrantzizko zerbait esango duela–: Restopeko jakiak, herri izan hauek irakurri beharra, tabernarien aurpegi muturbeltzak, hauek guztiak min kolateralak dituk, dispertsioak eragindako min kolateralak, eta horiek ez dituk inongo txostenetan aipatzen.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Ai ama!
Arantxa Iturbe

Aritz Galarraga

Mesfidatu hitzez
Jon Arretxe

Javier Rojo

Francoren bilobari gutuna
Askoren artean

Aiora Sampedro

Kutsaldian
Paolo Giordano

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak