kritiken hemeroteka

7.850 kritika

Azken kritikak

« | »

Bost idazle Hasier Etxeberriarekin berbetan / Hasier Etxeberria / Alberdania, 2002

Klasiko berrien gogoetak Oier Guillan / Gara, 2002-08-17

Euskal Herria txikia dela onerako eta txarrerako. Lorpenak eta akatsak bere neurrian ikusi behar direla, proportzioan; gauza positiboen funtsa jaso eta ez hain positiboen aurrean kritika zorrotzagoak egin behar direla.

Sarritan entzun dut hasierako esaldi hori. Konnotazioen arabera haren zentzua nahiz xedea zalantzan jartzekoa izan daitezke, noski, baina, edonola ere, zer pentsatu franko eman izan dit esaldi horrek.

Liburu honetan ere topatu dut esaldi horrek dakarren kezkaren oihartzuna. Liburuarekiko berarekiko ere sentitu dut nolabait euskal zerutik irakurlearen eskuetara jaisteko beharra. Izan ere, ikusi dut liburua presentzia handiz erakusleihoetan, entzun ditut haren inguruko adierazpenak; badirudi kulturaren azpimundua gogoko duten askoren artean modako liburua suertatu daitekeela. Baina ez nuke irudi horrekin gelditu nahi.

Has nadin iruzkin honen beraren titulua olinpotik jaisten. Klasiko hitzak, beste askok bezala, pisu gehiegi izan dezake. Bost idazleek liburuan zehar hitz egiten due euskal literaturako klasikoz; bakoitzak ezberdin bizi bazituen ere, klasikoek haiengan izandako eragina azaltzen dute. Bost idazle hauei eta beste askori egokitu zitzaien orain hamarkada batzuk lekukoa jaso, erreferentzien esparrua zabaldu eta literaturari dimentsio berri eta duina ematea, frankismoaren bueltan dena egiteke zegoen testuinguruan. Beraiek gauzatu dituzte, neurri handi batean, etortzear egon daitezkeen euskal idazle berrien bertako erreferentziak.

Liburuari dagokionez irakurketarekin gozatu dut. Ez zait beti gustatzen liburuak azpimarratu eta orri ertzeko apunteez zipriztintzea, batez ere ale hori jende gehiagori zabaltzeko interesgarria ikusten dudanean, baina, oraingo honetan, zaila egin zait tentazioari eustea. Esaldi nahiz gogoeta ugari topatu ditut arkatzaren zeharbideekin memoriatik berreskuratzeko modukoak.

Hasieran espero zitekeenaz beste, Etxeberriak ez ditu elkarrizketak idazle bakoitzaren biografiaren eta liburuen zerrendan sakontzera bideratu. Euskal literaturaren inguruko iragana, oraina eta etorkizuna dira mintzagai, baina batez ere gogoeta suertatzen da nagusi. Idazle hauen ibilbidea ezagutzen duenak agian faltan bota lezake autore bakoitzaren lanean eta liburuetan zehatzago sakontze hori, baina, nire ustez, azkenean garaile irteten da gogoetaren mesedetan. Bide batez, irakurlearen eremua zabaltzen da literaturazaleez gain ezein kulturazaleetara. Izen entzutetsuen oinarrian nortasun sendoak dituzten pertsonak aurkitu ditut nik, beren zalantza guztiekin eguneroko borrokan murgildurik dabiltzan idazleak. Horregatik gonbidatuko nuke irakurlea liburuan murgiltzera. Izen propioen itzaletik at idazlearen mundu nahiz gogoetetan barneratu, erronkez beteriko euskal literaturaren testuinguruan kokatu.

Gogoeta, kritika eta aldaketen gosea dago kulturan ez ezik beste arlo askotan. Etxeberriak lortu du liburu honetan gogoeta bideratzeko formula aproposa gauzatzea elkarrizketen bidez, irakurterraza edukiari garrantzia kendu gabe. Bost izenek belaunaldia osatzen ote duten galderari erantzuna aurkitu baino gehiago, idazleak ezagutu eta kulturaz oro har gogoeta egiteko saio aproposa du honakoa irakurleak.

Azken kritikak

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

112 poema biziari hegalak jartzeko
Begoña Abad de la Parte

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak