kritiken hemeroteka

7.339 kritika

Azken kritikak

« | »

Begia begi truk / Amaiur / Jon Etxaide / Gero, 1978

Jon Etxaideren drama historikoak X.X. / Egin, 1979

Drama historikoa literaturgintza orokorraren baitan oso aro desberdinetan errepikatu bada ere, Erromantizismo garaian hartu zuen indar osoa, orduantxe gorpuztu bait zen jenero berezi bezala. Eta drama historikoa aipatzerakoan, ezin inolaz ere ahaztu Erromantizismoaren joeraz eta ekarri zuen aldaketa izugarriaz.

Gaur egungo teatrogintza moeta hau ere ezin uler daiteke, kasu gehientsuenetan Erromantizismoaren ikuspegitik at. Sustraien bilakaera kontzientzi nazionalaren aurkikunde bazterrezina Erdi Aroaren errebindikapen bortitza lirateke diogunaren lekuko. Eta arrazoi ongatik, hain zuzen ere, drama historikoaren indartzea.

Mende honetan, eta diogunaren harian, bada erromantiko izatearen zentzu jori eta gaurkotuenean antzerki historikoaren bidea ikertu, sakondu eta landu digun idazle zuhurrik. Eta horien artean Jon Etxaide gailenen bezala jo behar.

Distantziak distantzi, Camusen Caligula, Buero Vallejoren El concierto de San Ovidio, edo autore beraren Un soñador para un pueblo testuinguru berdintsuan mugitzen dira.

Eta hariari jarraituz, eta Xabier Letek dioen bezala, “Teatro historikoa, herri baten une eta pasadizu garrantzitsuei buruz oso beharrezko zitzaigun euskaldunoi; eta zer esanik ez hain gai sakon eta bortitza oinarri bezala harturik izan denean”.

Ze Etxaidek ez du besterik egin: Begia begi truk eta Amaiur dramen bidez euskal historiaren pasadizu interesgarri batzuetara hurbildu gaitu, pasadizuotara iristen lagundu. Lehenean, Begia begi truk delakoan, Bereterretxeren kontestu historiko-politikoa argitu eta aztertu nahi badigu, bigarrenean, Amaiur delakoan, XVI mendeko nafar aberkideen jesta bortitz eta hunkigarria plazaratzen digu.

Eta, drama literarioen bidez, euskal historiaren zenbait pasadizu aberatsetara eramango gaitu Jon Etxaidek.

Baztertuegia, ahaztuegia dugun idazle joria dugu Jon Etxaide eta Begia begi truk eta Amaiur aski lekuko serio ditugu euskal literaturgintzaren alorrean.

Azken kritikak

Larrosak, noizean behin
Jon Iriberri

Aritz Galarraga

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Mikel Asurmendi

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Aiora Sampedro

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Joannes Jauregi

Atzerrian
Nerea Balda

Ibon Egaña

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Ez dadila eguzkia sartu
Martin Etxeberria / Xabier Etxeberria

Amaia Serrano Mariezkurrena

Hariak
Yoseba Peña

Igor Elordui Etxebarria

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Txema Arinas

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Artxiboa

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Hedabideak