kritiken hemeroteka

7.067 kritika

Azken kritikak

« | »

Begia begi truk / Amaiur / Jon Etxaide / Gero, 1978

Jon Etxaideren drama historikoak X.X. / Egin, 1979

Drama historikoa literaturgintza orokorraren baitan oso aro desberdinetan errepikatu bada ere, Erromantizismo garaian hartu zuen indar osoa, orduantxe gorpuztu bait zen jenero berezi bezala. Eta drama historikoa aipatzerakoan, ezin inolaz ere ahaztu Erromantizismoaren joeraz eta ekarri zuen aldaketa izugarriaz.

Gaur egungo teatrogintza moeta hau ere ezin uler daiteke, kasu gehientsuenetan Erromantizismoaren ikuspegitik at. Sustraien bilakaera kontzientzi nazionalaren aurkikunde bazterrezina Erdi Aroaren errebindikapen bortitza lirateke diogunaren lekuko. Eta arrazoi ongatik, hain zuzen ere, drama historikoaren indartzea.

Mende honetan, eta diogunaren harian, bada erromantiko izatearen zentzu jori eta gaurkotuenean antzerki historikoaren bidea ikertu, sakondu eta landu digun idazle zuhurrik. Eta horien artean Jon Etxaide gailenen bezala jo behar.

Distantziak distantzi, Camusen Caligula, Buero Vallejoren El concierto de San Ovidio, edo autore beraren Un soñador para un pueblo testuinguru berdintsuan mugitzen dira.

Eta hariari jarraituz, eta Xabier Letek dioen bezala, “Teatro historikoa, herri baten une eta pasadizu garrantzitsuei buruz oso beharrezko zitzaigun euskaldunoi; eta zer esanik ez hain gai sakon eta bortitza oinarri bezala harturik izan denean”.

Ze Etxaidek ez du besterik egin: Begia begi truk eta Amaiur dramen bidez euskal historiaren pasadizu interesgarri batzuetara hurbildu gaitu, pasadizuotara iristen lagundu. Lehenean, Begia begi truk delakoan, Bereterretxeren kontestu historiko-politikoa argitu eta aztertu nahi badigu, bigarrenean, Amaiur delakoan, XVI mendeko nafar aberkideen jesta bortitz eta hunkigarria plazaratzen digu.

Eta, drama literarioen bidez, euskal historiaren zenbait pasadizu aberatsetara eramango gaitu Jon Etxaidek.

Baztertuegia, ahaztuegia dugun idazle joria dugu Jon Etxaide eta Begia begi truk eta Amaiur aski lekuko serio ditugu euskal literaturgintzaren alorrean.

Azken kritikak

Istorio bakarra
Julian Barnes

Javier Rojo

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Javier Rojo

Poesia kaiera
Al Berto

Igor Estankona

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Javier Rojo

Beribilez
Jean Etxepare Bidegorri

Aritz Galarraga

Ohe husetan
Izaskun Gracia Quintana

Hasier Rekondo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Javier Rojo

Jalgi hadi plazara
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Artxiboa

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Hedabideak