kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Mugaren ariketa / Ander Iturriotz / Elkar, 2002

Mugarik muga Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-06-09

Izenburuak berak adierazten du, nolabait, izenburu batek adieraz eta azal dezakeen neurrian, ez liburuaren helburua, izan ere, zer da mugaren ariketa?, baizik eta liburuaren tonua, liburuaren giroa, liburuaren esanahia. Mugaren ariketa bera ezinezkoa baita, ariketa intelektual gisa, pentsamenduaren ariketa gisa, alegia, hartzen ez bada. Sakona izan nahi duen liburua baita, pentsamendua loratuz ideien mundurako ibilaldi izan nahi duena. Baina nondik abiatu horretarako?

Idazleak berak ematen digu azalpentxoa horretaz: “Mugak geratzen zaizkit bakarrik, sakratutasun txikiago batez jantziak. Espazio minimoak. Leihoa. Muinoa. Bidegurutzea. Etxe ataria. Euriaren une desiratua. Erreka. Zerua. Zeru irudiz betea. Zeru ispiluz betea. Elementu soil horiekin hartzen dut arnasa. Elementu soil horiekin eraiki nahi dut esku artean duzun liburua”. Elementuak izan daitezke soilak, dudarik ez, baina elementuak baliatzen dituenaren jarrera soila ez bada, naturala alegia, baizik eta abstraktua, orduan elementuak ere abstraktu bihurtzen dira, edo abstrakziorako bidea hartzen dute. Eman dezagun paisaia, esaterako. Elementu naturalagorik ezin aurki daiteke, baina paisaia ez da dagoena edo datzana, paisaia ez da dena, baizik eta guk ikusten duguna. Guk egiten dugu paisaia geure begiez, paisaiak gu geu egin baino lehenago. Ander Iturriotzek paisaia adierazi nahi du, paisaia ulertu nahi du, baina ez du paisaiarik ekartzen, baizik eta bere begiradaren isla paisaian. Bera paisaian barneratu beharrean, paisaia da bere barnean sartzen dena. Izan ere, filosofo-begiez begiratzen dio inguruari. (Irakur Lau elementuak edo Zenon Eleakoa izeneko poemak). Aurkitu nahi du beti azalpen bat, arrazionala edo ez, azalpen ordea, bere galderen erantzun gisa balio dezakeena, bere ikuspegitik hartutakoa argituko duena.

Testu aberatsak dira bestalde; landuak eta zainduak; azken boladako Juan Mari Lekuona ere gogorarazten dutenak neurri batez. Eta poemak aztertuz aurki daiteke Oteizaren zantzuren bat edo beste.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak