kritiken hemeroteka

8.826 kritika

« | »

Larrepetit / Pello Lizarralde / Erein, 2002

Isiltasuna Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-06-02

Bolada zen Pello Lizarraldek ez zuela eleberririk idazten —ez eleberririk ez libururik, labur esanez—. Horretan ez da euskal idazle askoren aldean ezberdin. Bere ogibidea idazle ofizioa ez denez, nahi duenean idazten du, euskal irakurlegoari zerbait eskaintzeko duenean hain zuzen. Bitxia da, gainera, Pello Lizarralderena, liburu askotxo ez izan arren, jarraitzaile sutsuak ditu, zeinetan —pedanteria apurra barkagarri zaidalakoan— neu nagoen —edo bainago, auskalo—. Apunte zaharrak begiratuz, Pello Lizarralderen azken liburuari buruz —hau ez den azken liburuari buruz, noski—, esaten nuen giro-pintatzaile dela —hitz horiexekin prezisoki ez, baina tira—, giroak ekartzen dituela hark berak obrara, giroa zaiola gai —nobelagai edo ipuingai, berdin da—, eta gutxi duela hark berak bezain ongi giroa deskribatzen duenik. Har dezagun eleberri honetako historia.
Hiru pertsonaia aurkezten dizkigu egileak: Abel, Joxe eta Lainez. Lehendabiziko biak iheslariak dira —ez zaigu esaten zerk eraman zituen kartzelara eta nola ihes egitea lortu zuten—, Nafarroako errepideetan barrena muga aldera doazenak. Hirugarrena, Lainez, bidaianta da —biajantea giputzontzat—, gizon errutinazalea, beti mugimendu antzekoak egiten dituena, baina bere bizitza ezkutukoa ere baduena —nahiz oso zehatz ez jakin zein den—. Hiru pertsonaiek topo egiten dutenean gertatuko da tragedia, hala behar duelako; ez beraiek nahi dutelako.
Gaia begiratuta klasikoa da —zentzurik onenean diot, tragedia greziarra alegia—, Pello Lizarralderen lana; klasikoa eta nolabait bukaera jakinekoa, galtzaile izateko jaiotakoak ezin irabaz dezakeela esanez bezala. Izan ere, Pello Lizarralde galtzaileen alde jartzen da, jazarriak direnen alde, eskaintzeko beren isiltasuna besterik ez dutenen alde. Isiltasuna baita liburuko giroa azpimarratzen duena, iheslarien arteko isiltasuna, bidaiantaren isiltasuna, bestelako gizon-emakumeen isiltasuna; isiltasuna baita galtzaileen, jazarriak direnen ikur eta lege. Isiltasun horren ordez natura zaigu hizlari, deskripzioetan, idazleak mukun egindako marrazkietan: errealismo poetikoa, hain zuzen.

Azken kritikak

Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin

Peru Iparragirre

Mari-alderrai
Colette

Aritz Galarraga

Erreplika
Maialen Berasategi Catalan

Ibon Egaña

Hegal egiten
Eneko Bidegain

Mikel Asurmendi

Sorbatza
Markel Sanchez

Asier Urkiza

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Nagore Fernandez

Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo

Amaia Alvarez Uria

Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz

Mikel Asurmendi

Narrugorrik
Ixiar Rozas

Peru Iparragirre

Lera
Castillo Suarez

Maialen Sobrino Lopez

Hezitopia
Nora Salbotx

Joxe Aldasoro

Atzerakarga
Fermin Etxegoien

Asier Urkiza

Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea

Aritz Pardina Herrero

Artxiboa

2026(e)ko azaroa

2026(e)ko urria

2026(e)ko iraila

2026(e)ko abuztua

2026(e)ko uztaila

2026(e)ko ekaina

2026(e)ko maiatza

2026(e)ko apirila

2026(e)ko martxoa

2026(e)ko otsaila

2026(e)ko urtarrila

2026(e)ko

Hedabideak