kritiken hemeroteka

7.141 kritika

Azken kritikak

« | »

Mea culpa / Uxue Apaolaza / Elkar, 2011

Inon ez naiz errepidean bezain ongi sentitzen Gema Lasarte / Argia, 2011-09-04

Dena kulpa sentimendua da, intraszendentzia, hutsala, handiustea. Hori dio eleberri honetako ahots nagusiak, edota pertsonaia protagonistak, organo boikot egileak zerbait egiten uzten dioenean. Gairik nagusiena hori bada ere, beste anitz azaltzen da ardatz tematiko honen pareko. Euskal Herriaren izate politikoa eta ekonomikoa. Heriotza. Zahartzaroa. Desira. Lesbianismoa. “Heterosexual izan behar izan dugunok eskubidea behar genuke gure azken urteak lesbianaz beteriko erresidentzia batean pasatzeko, gu baino gazteagoak ahal dela”. Harremanak. “Bakardadeak sorpresa zoragarriak ditu halere, kultura mendebaldarrak asko utzi du industeko, eta pelikula, liburu eta kanta artean bidelagun asko ezkutatzen da”.

Pelikula, metaliteratura eta musikaz osaturiko intertestuaz garatzen da eleberria orrialdez orrialde. Metaliteratura, izan ere, protagonista nagusia eleberri bat idazten ari baita eta eleberria eta argumentuaren arteko mugak lausotu egiten baitira, lehen pertsonatik hirugarren pertsonara etenik gabeko jauziak eginaz. Ahots polifonia sarean, birtualitatean, Facebook dela bide eraikitzen da. Pertsonaien erromeria honetara, interesgarria da Ur Apalategiren pertsonaia bat eta Xabier Montoia bera ere pertsonaia bezala erakartzea.

Gaiak eta pertsonaiak ugariak badira ere, bi dira nagusiki inportanteak: Elisa eta Lur, eta bien arteko bizikidetza proposamena. Bien begiraden bidez ikusiko dugu inguruko errealitate gordina. Lurrek kulpaz beteriko begiradaz ikusaraziko digu Euskal Herriko errealitatea nahiz berea. Ama kolonizatzaileaz mintzatuko zaigu, Gurutze Iantzi, Lasa eta Zabala, Egunkaria, Migel Angel Blanco. Errepideetan bezain ongi inon bizi ez den pertsonaia hau izugarri ondo eraikia dago, despertsonalizazioa in extremis lortu arte. Besteen zorionak mintzen du. Konpartitu duen iragana “puta mierda” da eta hainbat enkontrutan bortxatzeko gogoa sentitu du.

Elisa aldiz, oso bestelako identitatekoa da, besteen begiradak urrunduz berea eraiki duena, bizitzan perfomancea egitea tokatu zaiona, baina umorez hartu duena. “Elisak lanak zituen Julie Andrewsek bezain tente mantentzen. Julie Andrewsetik Mildred Nartwick-era pasa nintzen, Descalzos por el parquen mozkortzen denean”.

Eleberri honetan gauza gehiegi dagoela esango nuke ziztu bizian irakurtzeko, halere, begiraden kudeaketa, ahots polifonia eta bi pertsonaia nagusien artean proposatzen den enkontrua nabarmenduko nituzke.

Azken kritikak

Mussche
Kirmen Uribe

Amaia Serrano Mariezkurrena

Goseak janak
Idurre Eskisabel Larrañaga

Alex Uriarte

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Estibalitz Ezkerra

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Javier Rojo

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Igor Estankona

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Aiora Sampedro

Egunaren hondarrak
Kazuo Ishiguro

Joannes Jauregi

Lurra bere erro gorrira
Karlos Linazasoro

Igor Estankona

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Peru Iparragirre

Mea culpa
Uxue Apaolaza

Aritz Galarraga

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Esparza

Hariak
Yoseba Peña

Javier Rojo

Amek ez dute
Katixa Agirre

Usoa Alberdi Fernández

Artxiboa

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Hedabideak