kritiken hemeroteka

7.507 kritika

Azken kritikak

« | »

Txatartegirako ipuinak / Xabier Etxaniz Rojo / Erein, 2010

Baztertuak Juan Ramon Makuso / El Diario Vasco, 2010-12-10

Xabier Etxaniz Rojoren laugarren ipuin liburua dugu Txatartegirako ipuinak. Eta esan behar da Trintxerpeko idazlea eroso murgiltzen dela ipuingintzan, bere kontakizunek —liburu honetan bederatzi historia, bederatzi ipuin— bilatzen dutelako historiaren borobiltasuna, eta Etxanizek hori bilatzen du bere historiak planteatzerakoan. Historiek badute nolabaiteko hari bat, eta hau da, alde batetik pertsonaiek osatzen dutena, eta beste aldetik, ipuin ezberdinek eskaintzen dizkiguten kondairak. Xabier Etxanizek ez du alde batera uzten bere errealitatean, bere gizartean, bizi duena: gatazka politikoa, ETAren jarduna, Estatuarena…, eta hau guztia pertsonaien biografietan txertatua.

Pertsonaiak gizaki deserrotuak dira, bizitzaren bazterrean geratu direnak, bizitzak esker gutxi eskaini baitiete. Bada konstante bat beraien artean, eta hau da adina. Pertsonaiak esan daiteke bere zahartzaroaren atarian daudela, eta honekin idazleak badirudi pertsonaien bitartez existentziaren inguruko gogoeta bat egiten ari dela; denbora agortzen den aldagarri bat da eta hau etengabe agertzen da ipuin liburu honetan. Bada ere beste elementu bat aipatu gabe ezin duguna utzi, eta hau da, autoen erabilera, ia-ia fetitxismora iristeraino —kuriosoa da hainbat auto modeloen aipamena—. Beharbada hortik dator ere liburuak duen izenburua, eta metafora horretatik abiatuta, egileak erakusten digu arestian aipatu dugun aldagarria, denbora. Gizakiok iraungitze data dugu, eta hori iristerakoan, bazterrean geratzen gara, erabat baztertuak, auto zaharrak bezala, eta beste batek ordezkatzen du gure lekua.

Ipuin liburu hau euskal ipuingintzan dagoen ezaugarrietako baten erakusle da, eta hau absurduaren erabilera da. Eta absurdu hauen bilduman, liburuak perla ederrak ditu, hainbat ipuinek goia jotzen dutelarik.

Azken kritikak

Gernika 81
Xabier Soubelet

Amaia Serrano Mariezkurrena

Moskito
Igor Estankona

Aiora Sampedro

Amua
Aritz Gorrotxategi

Joannes Jauregi

Moskito
Igor Estankona

Javier Rojo

Winston
Martin Etxeberria

Mikel Asurmendi

Hik ez dakik zer den beldurra
Karlos Linazasoro

Alaitz Andreu

Kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria
Silvia Federici

Irati Majuelo

Txipiroiak bere beltzean
Rafa Egiguren

Hasier Rekondo

Zendabalitz
Erika Elizari

Javier Rojo

Etxera bidean
Xamar

Mikel Asurmendi

Miñan
Amets Arzallus Antia

Mikel Asurmendi

Zendabalitz
Erika Elizari

Aiora Sampedro

Isiltasun urte luzeak
Francisco Castro

Joannes Jauregi

Bertsoaren harria
Koldo Izagirre

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Hedabideak