kritiken hemeroteka

7.271 kritika

Azken kritikak

« | »

Txatartegirako ipuinak / Xabier Etxaniz Rojo / Erein, 2010

Baztertuak Juan Ramon Makuso / El Diario Vasco, 2010-12-10

Xabier Etxaniz Rojoren laugarren ipuin liburua dugu Txatartegirako ipuinak. Eta esan behar da Trintxerpeko idazlea eroso murgiltzen dela ipuingintzan, bere kontakizunek —liburu honetan bederatzi historia, bederatzi ipuin— bilatzen dutelako historiaren borobiltasuna, eta Etxanizek hori bilatzen du bere historiak planteatzerakoan. Historiek badute nolabaiteko hari bat, eta hau da, alde batetik pertsonaiek osatzen dutena, eta beste aldetik, ipuin ezberdinek eskaintzen dizkiguten kondairak. Xabier Etxanizek ez du alde batera uzten bere errealitatean, bere gizartean, bizi duena: gatazka politikoa, ETAren jarduna, Estatuarena…, eta hau guztia pertsonaien biografietan txertatua.

Pertsonaiak gizaki deserrotuak dira, bizitzaren bazterrean geratu direnak, bizitzak esker gutxi eskaini baitiete. Bada konstante bat beraien artean, eta hau da adina. Pertsonaiak esan daiteke bere zahartzaroaren atarian daudela, eta honekin idazleak badirudi pertsonaien bitartez existentziaren inguruko gogoeta bat egiten ari dela; denbora agortzen den aldagarri bat da eta hau etengabe agertzen da ipuin liburu honetan. Bada ere beste elementu bat aipatu gabe ezin duguna utzi, eta hau da, autoen erabilera, ia-ia fetitxismora iristeraino —kuriosoa da hainbat auto modeloen aipamena—. Beharbada hortik dator ere liburuak duen izenburua, eta metafora horretatik abiatuta, egileak erakusten digu arestian aipatu dugun aldagarria, denbora. Gizakiok iraungitze data dugu, eta hori iristerakoan, bazterrean geratzen gara, erabat baztertuak, auto zaharrak bezala, eta beste batek ordezkatzen du gure lekua.

Ipuin liburu hau euskal ipuingintzan dagoen ezaugarrietako baten erakusle da, eta hau absurduaren erabilera da. Eta absurdu hauen bilduman, liburuak perla ederrak ditu, hainbat ipuinek goia jotzen dutelarik.

Azken kritikak

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Gauaz parke batean
Jon Mirande

Aritz Galarraga

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Estibalitz Ezkerra

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Alex Uriarte

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ibon Egaña

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Javier Rojo

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Peru Iparragirre

Denok gara Google
Xabier Etxaniz Rojo

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Raf Atxuri

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak