kritiken hemeroteka

7.062 kritika

Azken kritikak

« | »

Anphora baita / Pello Otxoteko / Alberdania, 2010

Lagun baten gonbidapena Jose Luis Padron / Bilbao, 2010-08

Anphora baita (Alberdania, 2010) Pello Otxotekoren bosgarren poema-liburu da. Ez da etorri berria, beraz, plaza honetara. Bere lehen hiru liburuen ildo nagusitik dator oraingoan ere. Gizakiaren galdera sakon iraunkorrak plazaratzen ditu, eta ohi bezala irakurlea gonbidatzen du hausnarketa horietan murgiltzera. Kontzeptu sakonak iruditu arren erraz ulertzen dira eta forma aldetik dinamikoa da liburua; gehienak poema laburrak dira, aldioro gaiak edo motiboak etengabe aldatuz doaz poema batetik bestera eta gainera ilustrazioak liburuaren irakurketari arnasa ematen saiatzen dira.

Otxotekok Anphora hartzen du metafora gisa gizakiaren zerizana adierazteko eta bere barne sakon bihurrietara ahal den moduan iristeko: “Anphorak ez du bere burua ezagutzen, / ez eta imajinatzen ere. / Eta bere aurpegia ikusten saiatzen den orotan / barruko barrunbearen oihartzuna / jasotzera iristen da besterik ez”. Era berean, gizakia goraipatzen du eta bere garrantzia nabarmentzen saiatzen da behin eta berriz, gaur egungo gizartean hain gutxi goraipatua dagoen estetikaren bitartez, gauza guztien gainetik gizabanakoa lehenetsiz: “Anphora bakarra da beti, / eta bere bakartasun horretan / lortzen du izatea eta izaera”. Halaber, zeharka zein zuzenean ari zaigu errealitatearen ikuspegi anitzen inguruan. Horretarako, maiz erabiltzen ditu irudi kontrajarriak, askotan oximoron delakora hurbilduz, modu honetan irakurlea kontraesanen mugetara eramaten du, norbere burua oldoztetan murgilaraziz.

Horretaz gain, gizartearen azalkeriari eta ahuleziari aurre egin nahi dio humanismo antzeko bati helduz. Ezinbestekoak dira lerrook gogoratzea: “Euria munduaren kontzientzia da, / eta badakigu; hala ere, / guardasola erabiltzen dugu / bere isuria gugan eragozteko / behin eta berriz”. Edo bestelako hauek ere bai: “Besteak epaitzen dituenak hantuste puntu altua dauka, / baina besteak epaitzen ere jakin behar da / norbere burua epaitzen jakiteko”.

Nolanahi ere, Otxotekok ez du inor konbentzitu nahi. Aise nabaritzen da bere lerroetan nolabaiteko gonbita dagoela, batez ere estetikoa, ondoren norberak bere barnean murgiltzeko eta bere baitan erantzunak aurkitzeko eta norberaren ondorioetara iristeko: “Garenaren eta ez garenaren / arteko ezberdintasuna / estetika baten itzalpean bizitzea / besterik ez da”. Saia zaitez, irakurle, gonbidapen horri eusten, eta liburu honen orriotara hurbiltzen.

Azken kritikak

Ohe husetan
Izaskun Gracia Quintana

Hasier Rekondo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Javier Rojo

Jalgi hadi plazara
Itxaro Borda

Amaia Alvarez Uria

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Javier Rojo

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Aiora Sampedro

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Joannes Jauregi

Ileak uretan
Josu Penades

Amaia Serrano Mariezkurrena

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Alaitz Andreu Eizagirre

Artxiboa

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Hedabideak