« Afganistan | Baita izendaezina ere? »
Euskal kultura? / Antton Luku / Pamiela, 2009
Euskal kulturaren arrastotik Patxi Sarriegi / Deia, 2009-09-26
Euskal kulturaren egoeraz, bereziki, Iparraldeak bizi duen kultur egoeraz dihardu Antton Lukuk idatzitako saiakera liburu berrian, Pamiela etxeak argitaratutakoa. Hain zuzen, euskal kultura eta nortasunaren egiazkotasunaz dihardu, ezagutzen dituen Iparraldeko kulturgintzaren hainbat esparrutan gogoeta zorrotzak egiten ditu zeregin horretan. Gaurkotasunezko gaiak ditu hizpide, beti ere Iparraldeko egoeraren ikuspegitik, euskal nortasunaren inguruko kezkak bultzatua, horren izaeraz ari da etengabe Luku saiakera liburuan.
Sei atal bereizi ditu egileak liburuan zehar: Txerrean eskutan, Hurbil iragana, Aldaketak, Frantziak guretzat daukan plana, Euskal kulturan irautekotan zeri lot? eta Misioak, geroko erronkak biltzen dituena.
Ezkorra lirudike zenbaitetan, errealista, asimilazio egoeran dagoen kulturak bitartekoak eta diru-laguntzak behar ditu, bistan da, baina horiek bakarrik ez dira nahikoak, Lukuk azaltzen duenez, kontzientzia ere behar da eta ez gutxi langintzan horretan.
Halaxe, salaketa kutsu nabaria du liburuak, Frantziak euskal kulturarekiko duen portaeraren aurrean defentsa eta garapen estrategia egokiaren bila ari da pentsalaria. Euskaltzale askoren aipamena egiten du saio osoan zehar, abertzale askoren aipamena egiten du saio osoan zehar, abertzaleak eta kultur gizonak gehienak. Kultur diziplinak aipatzen ditu, esate baterako, antzerkigintzaz duen ezagutzaz baliatzen da horretarako. Horren harian, gogoetak ikerketa zantzua hartzen du zenbaitetan, horixe egileak botatzen duen erronka, egungo mundu globalizatuan nork bereari eustea ekintza zaila da, kultur arloan transmisioa bera ere arriskuan ikusten du egileak.
Zorroztasunez egindako ekarpena burutzen du Lukuk, horixe egilearen nahia eta euskaltzalearen korapiloa egungo testuinguru kulturalean. Irakurleak askatu beharreko korapiloa, hain zuzen, Lukuk noraino asmatzen duen. Iparraldean bezala Hegoaldean ere euskal kulturaren ideien eta praktika zein puntutaraino ez ote dira kultura handien kopia hutsa? Halaxe, euskaltzaleen arteko kontraesan ideologikoen kultur esparrura gakartza Lukuk, saiakera akademikoa baino eztabaida eragile da funtsean.
Hortaz, euskal kulturaren geroari buruzko hausnarketa egiteko liburu lagungarria da, dudarik ez, Lukuk egindakoa, egungo ahalbideak eta norantza erakutsi nahi duena. Oinarrian, nola eutsi euskal kulturaren aldeko kontzientziari? Ideia zaparrada etengabea da liburua, Lukuren eskutik.
Nola esaten zaio agur ama bati
Uxue Razkin
Peru Iparragirre
Mari-alderrai
Colette
Aritz Galarraga
Erreplika
Maialen Berasategi Catalan
Ibon Egaña
Hegal egiten
Eneko Bidegain
Mikel Asurmendi
Sorbatza
Markel Sanchez
Asier Urkiza
Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz
Nagore Fernandez
Ipuinak eta antzezlanak
Lourdes Iriondo
Amaia Alvarez Uria
Ezezagunak trenean... irakurtzen
Miren Billelabeitia
Paloma Rodriguez-Miñambres
Dakigun hori
Garazi Arrula Ruiz
Mikel Asurmendi
Narrugorrik
Ixiar Rozas
Peru Iparragirre
Lera
Castillo Suarez
Maialen Sobrino Lopez
Hezitopia
Nora Salbotx
Joxe Aldasoro
Atzerakarga
Fermin Etxegoien
Asier Urkiza
Manifestu filosofikoa
Agustin Arrieta Urtizberea
Aritz Pardina Herrero