kritiken hemeroteka

7.777 kritika

Azken kritikak

« | »

Mila ezker / Garbiñe Ubeda / Susa, 2009

Ezkerraren apologia Javier Rojo / El Correo, 2009-09-26

Ez da, ez, politikari buruzko saiakera Garbiñe Ubedak Mila ezker izenburuarekin eskaintzen duen liburu laburra, izenburua ikusita irakurleak hori pentsatzeko joera izan badezake ere. Ez da politikaz ari liburu horretan? edo bai, bertan kontatzen dena nola interpretatzen den da kontua, liburu osoa laurogeita bost orrialdetan luzatutako metaforatzat hartzen badugu. Liburuan idazleak ezker eskuaren apologia egin nahi du. Ezker eskuarena zentzu literalean ulertu behar da, hau da, ezker eskua esku ona dutenen gorabeherak eta arazoak kontatzen baitira, eskuina esku ona dutenen neurriko mundu batean behar den bezala egokitzeko ahaleginak egiten dituztelarik. Desberdina, “bestea”, ulertarazteko ahalegin txikia da liburua, mundu uniformatu batean eguneroko bizitzan ezker eskua esku ona dutenek uniformitate hori ez dela hain erabatekoa erakusten duten bitartean. Eta ez dakit euskaldunok, euskaldun izate hutsagatik, gauza guztietan diferente sentitzeko joera dugulako den, baina, liburuan azaltzen denaren arabera, ezkertiak ere halaxe aurkezteko tentazioan erori da idazlea, ezkertiek ere gauza guztietan bereziak direlako ideia zabaltzen baita orrialde horietan zehar.

Eskuinaren eta ezkerraren kontu honek moralean ere bere eragina izan du, hizkuntza askotan eskuina zuzenarekin eta ezkerra okerrarekin parekatu baitira. Zer esanik ez politikan, alor horretan gaur egun gauzak pixka bat desberdin aurkezten bazaizkigu ere, eskuinekoek gehienetan lotsa baitute eskuinekoak direla aitortzeko eta erdialdean kokatu ohi dute beren burua. Anekdota asko kontatzen dira ezker eskuaren apologia honetan, eta anekdota horien protagonistak musikariak, zientzialariak eta batez ere kirolariak izaten dira.

Eta kirola aipatzerakoan pilota agertzen zaigu derrigor, frontoietako ezker hormaren sinbologiaren presentziarekin. Honetan ere luzea da Oteizaren itzala. Liburu interesgarria eta dibertigarria da, gehiegi eskatzen ez bazaio, azken finean anekdotario bitxia besterik ez baita.

Eta bukatzeko, filologoaren oharra: idazleak esaten du, euskaraz, beste hizkuntza batzuetan ez bezala, ezker eta eskuinaren aipamenak ez duela hainbeste konnotazio moralik. Tira, Luis Mitxelenak FHVn (filologoek badakite zer den hori) aspaldian azaldu zuen “eskuin” (eta honen barianteen) hitzaren etimologia: “esku ona”. Eta eskuina esku ona bada, badakigu zer tokatzen zaion ezkerrari.

Azken kritikak

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

Igor Estankona

Iturria
Unai Elorriaga

Iban Zaldua

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Arrate Beristain Uriarte

Etxeko urak
Leire Bilbao

Jose Luis Padron

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Aiora Sampedro

Mizia min
Jon Ander Urkiaga

Nagore Fernandez

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

Igor Estankona

…eta infernuko demonioa adiskide
Iñaki Irisarri

Paloma Rodriguez-Miñambres

Zartatua / 4.48 Psikosia
Sarah Kane

Amaia Alvarez Uria

Erabili goldea hilen hezurren gainetik
Olga Tokarczuk

Irati Majuelo

Lilurabera
Yurre Ugarte

Paloma Rodriguez-Miñambres

Dendaostekoak
Uxue Alberdi

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Hedabideak