kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

La lutte fínale / Joxean Agirre / Elkar, 2008

Azken borroka Javier Rojo / El Correo, 2009-03-14

Joxean Agirre zalaparta handirik sortu gabe ibilbide interesgarria egiten ari da euskal literaturan. Bere azken idazlana La lutte finale izenburuarekin argitaratu da. Liburua ia-ia belaunaldi bati buruzko fabulatzat irakur daiteke, trantsizioa burutu eta gero denborak gainditu duela ikusi duen belaunaldiaren inguruan harilkatzen baita nobela. Istorioa lehenengo pertsonan kontatuta dago, narratzailea istorioaren protagonistetako bat baita. Pertsonaia hau berezi xamarra da, Musil-en nobelaren izenburua parafraseatuz, ezaugarririk gabekoa baita, hain ezaugarri gabea non jendeak beti beste batekin nahasten duen. Tragedia moduan planteatu daiteke hau, pertsonaia hori berez ez baita inor, beti beste baten isla edo itzala baita. Baina ezaugarri falta honi probetxu osoa ateratzea lortzen duela dirudi, edozein egoeratan moldatzen baita arazorik gabe.

Narratzaile horrek kontatzen digu nola txirikordatzen diren harremanak lau pertsonaiaren artean: bi gizon, narratzailea eta Garibaldi deitzen dutena; eta bi emakume, Nadia eta Natalie, ia-ia txandagarriak diruditen pertsonaiak. Garibaldi pertsonaia mitiko moduan aurkezten du narratzaileak. Hirurogei urte inguru dauzka eta klandestinitatearen garaian ospe izugarria hartu zuen informazioa biltzerakoan erakusten zuen trebetasunagatik. Gizonezko pertsonaia hauen garaia pasatuta dago, adin batera helduta, bizitzak beraien aurrean aurkezten duen bakarra gainbeheraren irudia dela baitirudi, eta beraiek nolabait egin nahi diote aurre gainbehera horri. Azken borroka, alegia. Eta emakumeekiko harremanetan aurkitzen dute ihesbide moduko hori.

Fabula bat bezalakoa dela esan dut hasieran. Izan ere, planteamendu errealistetatik begiratuta, nahiko sinesgaitza iruditu zait pertsonaia hauen jokaera, eta nobelan kontatzen denak errealitatearen eta desloaren arteko dialektikan sortuta dirudi. Adinak dakarren gainbehera eta emakumeekiko harremanak aurrez aurre kontrajarrita agertzen direlarik, liburu hau irakurtzean, gogora etorri zait Yeats poeta irlandarrak idatzitako poema bat, Politika izenburua daukana: Zahartzaroan dagoelarik, eta beste batzuek politikaz hitz egiten dutela ikusita, irudimena neska gazte eta eder batengana joaten zaio poetari eta erakusten duen desira bakarra bera gazteagoa izatea da, neska besoen artean eduki ahal izateko. Denbora gelditzeko desioa, emakume baten besoetan dagoen bitartean, azken finean.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak