kritiken hemeroteka

7.058 kritika

Azken kritikak

« | »

La lutte fínale / Joxean Agirre / Elkar, 2008

Azken borroka Javier Rojo / El Correo, 2009-03-14

Joxean Agirre zalaparta handirik sortu gabe ibilbide interesgarria egiten ari da euskal literaturan. Bere azken idazlana La lutte finale izenburuarekin argitaratu da. Liburua ia-ia belaunaldi bati buruzko fabulatzat irakur daiteke, trantsizioa burutu eta gero denborak gainditu duela ikusi duen belaunaldiaren inguruan harilkatzen baita nobela. Istorioa lehenengo pertsonan kontatuta dago, narratzailea istorioaren protagonistetako bat baita. Pertsonaia hau berezi xamarra da, Musil-en nobelaren izenburua parafraseatuz, ezaugarririk gabekoa baita, hain ezaugarri gabea non jendeak beti beste batekin nahasten duen. Tragedia moduan planteatu daiteke hau, pertsonaia hori berez ez baita inor, beti beste baten isla edo itzala baita. Baina ezaugarri falta honi probetxu osoa ateratzea lortzen duela dirudi, edozein egoeratan moldatzen baita arazorik gabe.

Narratzaile horrek kontatzen digu nola txirikordatzen diren harremanak lau pertsonaiaren artean: bi gizon, narratzailea eta Garibaldi deitzen dutena; eta bi emakume, Nadia eta Natalie, ia-ia txandagarriak diruditen pertsonaiak. Garibaldi pertsonaia mitiko moduan aurkezten du narratzaileak. Hirurogei urte inguru dauzka eta klandestinitatearen garaian ospe izugarria hartu zuen informazioa biltzerakoan erakusten zuen trebetasunagatik. Gizonezko pertsonaia hauen garaia pasatuta dago, adin batera helduta, bizitzak beraien aurrean aurkezten duen bakarra gainbeheraren irudia dela baitirudi, eta beraiek nolabait egin nahi diote aurre gainbehera horri. Azken borroka, alegia. Eta emakumeekiko harremanetan aurkitzen dute ihesbide moduko hori.

Fabula bat bezalakoa dela esan dut hasieran. Izan ere, planteamendu errealistetatik begiratuta, nahiko sinesgaitza iruditu zait pertsonaia hauen jokaera, eta nobelan kontatzen denak errealitatearen eta desloaren arteko dialektikan sortuta dirudi. Adinak dakarren gainbehera eta emakumeekiko harremanak aurrez aurre kontrajarrita agertzen direlarik, liburu hau irakurtzean, gogora etorri zait Yeats poeta irlandarrak idatzitako poema bat, Politika izenburua daukana: Zahartzaroan dagoelarik, eta beste batzuek politikaz hitz egiten dutela ikusita, irudimena neska gazte eta eder batengana joaten zaio poetari eta erakusten duen desira bakarra bera gazteagoa izatea da, neska besoen artean eduki ahal izateko. Denbora gelditzeko desioa, emakume baten besoetan dagoen bitartean, azken finean.

Azken kritikak

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Alex Uriarte

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Estibalitz Ezkerra

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Javier Rojo

Otto Pette
Anjel Lertxundi

Aritz Gorrotxategi

Stereo
Miren Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Igor Estankona

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Javier Rojo

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Aiora Sampedro

Balou mendikateko balada
Yan Lianke

Joannes Jauregi

Ileak uretan
Josu Penades

Amaia Serrano Mariezkurrena

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Esparza

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Javier Rojo

Tximeletak bizkarrean
Ugaitz Agirre

Peru Iparragirre

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Javier Rojo

Artxiboa

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Hedabideak