kritiken hemeroteka

7.399 kritika

Azken kritikak

« | »

Tom hil da / Marie Darrieussecq (Karlos Zabala) / Alberdania, 2008

Semearen heriotza Javier Rojo / El Correo, 2008-09-06

Marie Darrieussecq, azken garai honetan, Frantziako literaturan sortu den idazle garrantzitsuenetako bat dela dirudi. Gure artean bere liburu batzuk agertzen hasi dira euskaraz, argitaratzaileek itzulpenetan gauza berriei ere arreta jarri nahi dietelako beste froga bat eskainiz. Kasu honetan “Tom hil da” izeneko nobela da argitaratu den liburua,

Karlos Zabalaren bertsioan. Nobelan kontatzen dena honelako esaldi neutro batekin laburbil liteke: Narratzaile batek (emakumeak) lehenengo pertsonan kontatzen du zer-nolako eragina egiten dion semearen heriotzak. Baina kontatzen dena kokatze aldera, semearen heriotzaz ohar batzuk egin behar dira: Semeak lau urte zituen hil zenean, hau da, haur bat besterik ez zen orduan; heriotza etxeko istripu baten ondorioz gertatu zen. nobelan zehar istripuari buruzko xehetasunak ezkutatzen badira ere, azken momentura arte behintzat: eta narratzaileak heriotza gertatu eta hamar urtera kontatzen du gertatutakoa.

Semearen ustekabeko heriotzak adierazten duen tragediak nekez izan dezake hitzezko azalpen zuzena, tragedia hori nahi gabe ere sentimentalkeriaren adierazpen negartia bihurtu baitaiteke. Kontakizunean, ordea, argumentua batez ere sentimenduek osatzen badute ere, sentimentalkeriari itzuri egiten saiatzen da. Narratzaileak bere sentimenduen berri ematen digu, baina narrazio honetako osagai nagusia heriotzak dakarren denboraren gelditzea dela ematen du, zeren, hamar urte pasatu diren arren, heriotza hori beti presente baitago. Denbora etenda geratu da heriotzaren momentuan, eta heriotza behin eta berriro gertatzen ari den orainaldi amaigabe batean kokaturik dago, ez lehenik ez geroaldirik duen presente absolutu batean. Narratzaileak kontatzen digu nola mina erokeria bihurtzen zaion, baina irakurleak nekez osa dezake presente absolutu horretan gertakarien segida kronologikoa. Gauzak horrela, momentu desberdinetako gertakariek bat egiten dute orainaldi amaigabe batean, denbora bera desagertu den osagaia izango balitz bezala. Tragediaren erdian, minak harrokeriaren forma ere hartzen du — zenbaitetan, haurraren heriotza sufritu duten gurasoek minaren elite moduko bat osatzen baitute.

Idazkerak, bestalde, ia telegrama baten itxura dauka, sentimenduen kontatu beharra hitzek dakarten patxadaren gainetik pasatuko balitz bezala. Izan ere, gertakari batzuen aurrean hitzak berak soberan daudela ematen du.

Azken kritikak

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Amaia Alvarez Uria

Itzuliz usu begiak
Anjel Lertxundi

Joannes Jauregi

Iturria
Unai Elorriaga

Aiora Sampedro

Zeldak
Elena Olave

Javier Rojo

Susmaezinak
Itxaro Borda

Estibalitz Ezkerra

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak