kritiken hemeroteka

7.119 kritika

Azken kritikak

« | »

Oraina galdua / Juan Ramon Makuso / Erein, 2008

Denbora Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-05-30

Solasaldi gisa antolaturik dago liburua, solasaldi platonikoaren gisa, hain zuzen. Juan Ramon Makuso, izan ere, eta ez alferrik ez alferreko, filosofo da poeta bezain, edo poeta da filosofo den neurrian. Hitzaurrea Gomez Pin filosofoak idatzi du. Platon bera ere filosofo eta poeta izan zen. Bazekien ahozko hizkuntzarik gabe ez dagoela ezer kontatzerik, bazekien bezala kontzeptu berriek hizkuntza berria eskatzen zutela: hizkuntza idatzia. Poetak, mito sortzaile zirelako, bere errepublikatik kanpora bidali zituen, deserrira. Hor egin zen lehen haustura poeten eta filosofoen artean. Baina Platonek berak ere mitoen bidez ádierazi zuen adierazteko zuena. Hizkuntza poetikoa ez baitago erraz baztertzerik, isiltasunaren truke ez bada. Isiltasuna ere, askotan, oihu egiteko modua da, oihu egiteko modu poetikoa. Solasaldia, ez dezagun ahantz, norberak bere buruarekin hitz egitea da, eta gero elkarrizketa hori besteei zuzentzea. Solasaldia galdera batez hasten da.

Denbora da liburu honen gaia. Lotura izan daiteke, denbora geroak esperantzaren kateaz lotzen gaitu, eta denbora iraganak minaz, urruti-minaz eta denbora-minaz jotzen gaitu. Iraganari begira dagoena ez da bizi; ezta geroaren baitan bere begiak pausatuak dituena ere, ihes egiten die orainak, daukagun denbora bakarrak. Bizitza orainean da, eta orainaz gozatzen ikasitakoan bizitzen ikasiko dugu, esperantza handirik gabe, noski, baina izu handirik gabe ere bai, esperantza eta izua biak eskutik joan ohi dira, gure kalterako. Axularrek hitz gutxiagorekin adierazi zuen esan nahi izan dudana: “Iragana eta ethorkizuna eztira gure. Ioana ioan, ethorkizuna ethorkizun, presentekoa da gure, eta ez bertzerik”.

Makusoren liburua pozik irakurtzen da, poza zer den erakusten duelako, sakonki erakutsi ere. Poza barnean duenak ez du burla-haizerik behar bere poza azaltzeko. Poza barnean duenak tristura guztiak gainditu ditu lehenago. Pozak bere burua du azaltzen, den bezalakoa, tolesdurarik gabea. Liburu pedagogikoa da Makusoren hau, erakutsi egiten baitu. Liburu morala da, baina ez moralari buruzkoa. Helburu askatzailea du.

Azken kritikak

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Peru Iparragirre

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Amaia Alvarez Uria

Amek ez dute
Katixa Agirre

Estibalitz Ezkerra

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Alex Uriarte Atxikallende

Batzuen ametsak bertzeen zelai zulatuak dira
Hasier Larretxea

Javier Rojo

Erreka haizea
Sonia González

Iratxe Retolaza

Proleterka
Fleur Jaeggy

Aiora Sampedro

Udaberri kantoi-hautsia
Mario Benedetti

Joannes Jauregi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Hasier Rekondo

Mecanografiak
Harkaitz Cano

Javier Rojo

Zer luzea negu hau
Josu Goikoetxea

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Javier Rojo

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aitor Francos

Artxiboa

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Hedabideak