kritiken hemeroteka

7.202 kritika

Azken kritikak

« | »

Elurra / Orhan Pamuk (Monika Etxebarria / Fernando Rey) / Elkar, 2007

Negua Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-03-28

Euskal literaturaren egoera ikusita, miresgarria iruditzen zait Elurra izeneko liburua kaleratu izana. Ez dezan inork nire hitzak gaizki interpretatu, esan behar dut orrialde kopuruagatik ari naizela; ez testuaz. Ehun orrialdeko liburuak ozta irakurtzen badira, bostehunetik gorakoak, suposizioa baino ez da, are nekezago irakurriko dira. Hala ere, oso liburu atsegina da, gomendagarria guztiz.

Orham Pamuk-ek Nobel Saria irabazi zuen, ez da urte asko. Irabazleen artean gazteenetakoa omen da. Ez naiz hasiko Nobela irabazteko Pamuk-ek izan ditzakeen arrazoiak aztertzen, are gutxiago epaitzen. Idazle ona iruditzen zait, literaturari buruz ditudan ereduen artean, jakina. Ezingo genuke, bestela, literaturari buruzko irizpide sanorik izan. Gutxi irakurtzen da, ordea, eta irakurtzen dena norberaren aurreiritzien belotik igaro ondoren. Badakit errazago dela gustu kontua aipatzea, gustu kontuak gustuarekin zerikusirik balu bezala.

Pamuk idazle errealista da, nobela honetan, bederen. 2001ean argitaratu zuten eta kaleratu bezain azkar eztabaida eragin men Turkian bertan. Ez zen ia inor indiferente geratu. Militarrek salatu zuten ez zela zuzena haiei buruzko ikuspegia. Izan ere, Elurra zerbait izatekotan, erregimen militarista baten salaketa da, militarrek kurduen lurraldean (lehenago armeniarrena izan zen horretan) egin dituzten basakeria eta abusuen testigantza. Ez, militarrak ez ziren pozik geratu liburuarekin eta, oraindik Turkian agintzen dutenez, mehatxatu egin zuten idazlea.

Gure mendebaldean ez da halakorik egiten, noski. Ez dago beharrik. Idazle bat gustukoa ez bada, ez da irakurtzen; ez balitz bezala jokatzen da berarekin. Liburu bat gustukoa ez bada, baztertu egiten da eta zokoratzen; ez balego bezala jokatzen da berarekin. Gainerakoa isiltasunaren erresumakoa da. Isiltasuna baita, nik dakidala, defentsa modurik ironikoena. Eta ironia, mendekurik barregarriena. Elurrak dena estaltzen du, baina ez luzarorako. Udaberrian, urak handi etortzen dira, eta neguan estalitakoak azaltzen dira indar berriturik. Elurra ere ironikoa da, txantxa egilea.

Azken kritikak

Film zaharren kluba
Alberto Ladron Arana

Aiora Sampedro

Errepidean
Jack Kerouac

Joannes Jauregi

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Ibon Egaña

Ez erran deus
Jon Arretxe

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Aritz Gorrotxategi

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Peru Iparragirre

Kartzelako gutunak Sophie Liebknechti
Rosa Luxemburg

Amaia Alvarez Uria

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Itxaro Borda

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Alex Uriarte Atxikallende

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Estibalitz Ezkerra

Inor ez delako profeta bere mendean
Asier Amezaga

Javier Rojo

Neguko argiak
Irati Elorrieta

Iratxe Retolaza

Ekaitza urrun
Joanes Urkixo

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Yannis Ritsos

Aiora Sampedro

Artxiboa

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Hedabideak