kritiken hemeroteka

7.730 kritika

Azken kritikak

« | »

Bitartean heldu eskutik / Kirmen Uribe / Susa, 2001

Bizitza azpitik Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2002-02-09

Beti aurki daiteke poema libururik handienean poemaren bat, liburu osoaren ardatz eta oinarritzat jo daitekeena. Ez da beti izaten poemarik ederrena, edo landuena, edo biribilena, baina irakurri ondoren garbi egiten da poema hori gabe ez litzatekeela libururik izango, edo bestela esanda, poema hori gabe egindako liburua ez litzatekeela beste liburu bat baino izango. Nola jauregi handiak behera joaten diren oinarrian duten harri txiki-txiki bat kenduz gero eta inork ez jakin zein den halako harri, halaxe egiten dute poema liburuek oinarrian duten poema txiki bat ezabatzen zaienean. Kirmen Uriberenean “Gadda” izenekoa da liburua ziurtatzen duena. “Izan ere, zatietan datza errealitatearen muina”. Izan ere, esan daiteke, poema, zatia denez, errealitatearen muina ere bada. Kirmen Uribek errealitatea hartzen du aintzat, errealitatea ekarri nahi digu begietara, belarrietara, eztarrira, jakin dezagun zer den, zertan dabilen. Kontatzeko grina da gehiago, errealitatea pintatzekoa baino. Ez dago mundua edo errealitatea (biak bat dira) ezagutzeko asmorik, den bezalaxe
ematen zaigu guk geure erara interpretazioa egin dezagun. Poetaren ahotsak bitartekariarena egiten du errealitatearen eta irakurlearen artean, baina ez da ahots neutro, objektiboa. Berak aukeratu ditu gaiak, eta berak gaiari begiratzeko ikustokia. Historia laburrak baitira Kirmen Uribek idatzi eta bildu dituenak, errealitatearen zatiak edo-eta gurean ezaguna den izendapena erabiliz “bizitza puskak”, errealitate bizi baten lekukotza eman nahi dutenak. Historia zatiak dira, ongi ordenatuta daudenak, hasieratik bukaeraraino. Indar handia hartzen dute, gainera, bukaeran, eraginkorra izan nahian. Historia zatiak dira, osorik hartu behar direnak, bakoitza bere erritmo eta doinuaz. Kontuak dira, ipuinak, kontakizunak. Baina gogoetaren atea irekitzen dute, poema horien azpitik bizitzaren ibaia baitoa handiturik. “Ihesi doaz hodeiak. Neguko eguzkiaren usaina maindireek. Goiz da oraindik”.

Azken kritikak

Isiltasunaz hunatago
Jose Angel Irigaray

Mikel Asurmendi

Bidaia (h)ariketak
Oihane Zuberoa Garmendia Glaria

Igor Estankona

Lilurabera
Yurre Ugarte

Aiora Sampedro

Euskal literatura itzuliaren egiturak eta islak 1975-2015
Miren Ibarluzea

Javier Rojo

Erbesteko gutunak Victor Hugori
Louise Michel

Irati Majuelo

Bihotza nora, zu hara
Susanna Tamaro

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Hasier Rekondo

Panpina
Erika Olaizola

Javier Rojo

Etxeko urak
Leire Bilbao

Nuria Cano

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

Ibai Atutxa Ordeñana

Abaro
Itxaro Borda

Aiora Sampedro

Odolik gabe
Alessandro Baricco

Nagore Fernandez

Atezainaren larria penalti-jaurtiketan
Peter Handke

Javier Rojo

Naparra, kasu irekia
Jon Alonso

Mikel Asurmendi

Artxiboa

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Hedabideak