kritiken hemeroteka

7.243 kritika

Azken kritikak

« | »

Sei lore / Txema Garcia-Viana / Susa, 2001

Sei lore Gotzon Hermosilla / Euskaldunon Egunkaria, 2002-02-10

Gaur bertan amaitu dot Txema Garcia-Vianaren “Sei lore” nobelea irakurten. Susa argitaletxeak kaleratzen dauan guztiak kalidadearen bermea eukitzen dau, eta hau be ez da salbuespena: nobela ona da “Sei lore”, hasieratik azken orrialdera arte harrapetan zaituena, eta ganera, gure literaturan gitxi jorratutako arlo batean sartzeko ausardia eta abilezia euki dau donostiar idazleak: nobela baltzean, hain zuzen be. Honezkero, irakurleren bat (txaplata honeek inork irakurten dituala suposauta, jakina) harritu samar egongo da: “baina, baina, sailaren izena ‘Asfaltoko kronikak’ ez da ba? Suposetan da hau sailau Bizkaiko asfaltoaren ganean jazoten danaren barri emoteko dala. Ze pintetan dau hemen Donostiako idazle batek parautako detektibe nobeleak?”. Ez zaitez larritu eta itzi amaitzen, demonio!

Nobelearen trama guztia Bilbon eta inguruetan jazoten da: San Frantzisko kaleko putetxeak, Santurtziko portua, Txurdinagako etxe-orratzak, Zugaztietako meategiak, metroa eta beste hainbat leku eta paisaia ezagun ageri dira liburuaren orrialdeetan barna. Gauza bat aitortu behar dot: liburua zabaldu baizen pronto “San Frantziskoko hanburgesategi estu zikina” eta bertako giroa deskribatzen dauanean (trabestiak, magrebiarrak) susmo txarra hartu neutsan liburuari: “Hara, zertaz idazten dauan ez dakien eta topikoetara eta errazkerietara joten dauan beste idazle bat. Jakina, nobela baltza idatzi gura eta San Frantzisko aitatu behar, bertan inoiz egon bakoa bada be”. Normalean Harlemen edo Bronxen kokatutako kontuak San Frantziskora ekartea ez jatala sinesgarri egiten, azken batean. Baina aurrera egiten dogun ginoan, Garcia-Vianak proposetan deuskun jokoa onartu ostean, susmo hori ezerezean gelditzen da, eta kontrako ondoriora ailegetan gara. Idazleak ederto ezagutzen ditu Bilboko bazterrak, eta bazterrok detektibe istorio bat kokatzeko egokiak eta sinesgarriak dira: giro ilun eta euritsua, porlanezko geun kupidabakoa, luxuzko pub dotoreak eta krakaz beteriko tabernazuloak. Bai, bete-betean asmatu dau Garcia-Vianak. Eta ez da nobela honek daukan balio bakarra.

Aratusteak ailegau jakuz. Jaiak ez nau lar kilikatzen: kutsu kristau handiegia hartzen deutsat, hur dagoan garizumaren aurreko azken kartutxoa balitz moduan, eta, jakina, garizuman parrandea egiteko, okelea jateko, mozkortzeko edo narrutan egiteko kontzientzia problemarik ez dogunok ez deutsagu grazia harrapetan derrigorrean mozorrotuta joan behar horri. Maiteminduen eguna be badator. Baina nik uste dot oraindino be Bilbo egokiagoa dala istorio baltzak kontetako, maitasun eta jai koloretsuetarako baino.

Azken kritikak

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Aiora Sampedro

Katigatu ninduzun librea nintzena
Laura Uruburu

Joannes Jauregi

Ezagutzaren matazak
Emagin

Ibai Atutxa Ordeñana

Ez erran deus
Jon Arretxe

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Idea Vilariño

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Javier Rojo

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Igor Estankona

Iraumen
Alexander Martinez Iturria

Peru Iparragirre

Amek ez dute
Katixa Agirre

Javier Rojo

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Mikel Asurmendi

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Goizalde Landabaso

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Aiora Sampedro

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Joannes Jauregi

Leuropa
Pablo Sastre

Aritz Galarraga

Artxiboa

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Hedabideak