kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

Bizian argitaratuak / Franz Kafka (Naroa Zubillaga) / Alberdania-Elkar, 2007

Lehenak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2008-01-04

Urte berria eta Kafka buruan. Hala zioen aspaldiko lagun batek, Gabon Zaharretan. Izan ere, gure egoera hain zen kafkianoa edo kakianoa edo kakanianoa, ez dakit. Ez dut sekula ulertu kafkiano adjektiboak zer esan nahi duen; ezta dantesko adjektiboak ere. Are gutxiago kafkiano dantesko esanahiak. Baina entzun egiten da noiz edo noiz, halakorik, Erret Akademiaren ordezko den telebistan, piztuta badago. Akademia hori ez da, noski, Kafkaren “Akademia batentzako txosten bat” izena daraman ipuineko Akademia. “Ohore handia da niretzat akademiari nire aurreko tximino-bizitzari buruzko txosten bat aurkezteko gonbita jaso izana”.

Ipuina oso da Kafkarena. Esan nahi dut hasieratik amaierara dituela Kafkaren ezaugarriak, errealitatearen azpiko errealitatea jotzeko trebezia eta gaitasuna, absurduaren itxurapean benazko kontuak esateko duintasuna. Bai, duintasuna aipatu dut, jakinik, zein hitz hutsal hanpatu eta gezurrezkoa den gaur egun. Duintasuna aipatzen da, krimenen estalgarri balitz bezala. Duintasuna, Kafkarenean, giza izateari loturik dago, itzala bezala, baina itzalaz bestaldera oso da ikusgarri eta erabat argia.

Liburu honetan biltzen dira Kafkak, bizi zelarik, argitaratu zituen edo argitaratzeko agindua emandako ipuinak, hil baitzen bera “Gosearen artista” bilduma kalean baino lehenago, izan ere, haragiak gutxi irauten du munduan, hitz eta metafora batzuk baino gutxiago. Jakinekoa da Kafkak, hil aurretik, bere idazlan guztiak erretzeko agindu ziola Max Brod adiskideari. Hark, ordea, ez zuen halakorik egin eta horri esker irakurri ahal zian dugu, eta miretsi ere bai, Kafka.

Ipuin batzuk laburrak dira, sententziosoak oso. Kafkak beti izan zuen testu laburrak idazteko eta biltzeko joera. Aforismoak izateke, pentsamendu ongi sustraituak ziren, sakonean errotuak. Eta testu labur horietan erakutsi zuen Kafkak noraino iristen zen bere begirada, nondik nora lerratzen zen haren ikuspegiaren eremua. Tristura eta etsipenarekin batera, ironia fina, euri tanta bat bezain gardena gainera.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak