kritiken hemeroteka

7.044 kritika

Azken kritikak

« | »

De Profundis / Oscar Wilde (Aitor Arana) / Txalaparta, 2007

De Profundis Goizalde Landabaso / Radio Euskadi, 2007-11-12

Mina. Horixe da gutun luze-luze honen irakurketaren ostean gelditzen dena. Eta minatik haratago; sumindura, amorrazioa, ernegazioa, atsekabea eta bihozmina. Berbarik berba nahasten dira. Letra arteko hutsuneetan badu zer aurpegiratu egileak. Maitaleari, baina baita; munduari, egokitu zaion sasoiari, irakurleari eta bide batez, bere buruari.

“Nire ondoan egon zinen bitartean, nire artearen erabateko hondamendia izan zinen, eta, etengabe Artearen eta nire artean tartekatzen utzi bainizun, neurririk handienean bete nintzen lotsaz eta erruz”.

Gutun luzea da De Profundis; Sakonetik idatzitakoa eta Oscar Wilderen ikuspegi ezberdina ematen diguna. Wilde hautsia da, dena galdu duena, barruan daramanari bide eman behar diona ziega sakonetik. “Bosie maitea” esaten dio hasieran. “Maitasunez, zure lagun Oscar Wilde” amaieran. Tarteko berrehundik gora orrialdeetan, baina, esan beharreko denak esaten dizkio Wildek lagun eta maitale izandakoari. Gorriak eta zuriak.

“Gero zoriontsu izaten ikasi behar dut. Beste garai batean banekien, edo banekiela uste nuen, senez”.

Izugarrizkoak esaten ditu idazle irlandarrak, baina ez dizkio soilik lagunari esaten, lehenago esan dugun moduan; une batzuetan bere buruaz mintzo dela esan genezake, entzungo ez dion norbaitekin. Barruak hustu beharra maitaleak eta bere egoeraren eragileak suspertu dute baina balio dio egileari munduaren neurria hartzeko. Munduaren neurria azaltzeko.

“Noizbait berriz idazten badut, idazlan artistikoak egiteko esan nahi dut, bi besterik ez dira mintzagai eta baliabide izan nahi ditudan gaiak: bat “Kristo, bizitzako mugimendu erromantikoaren eragile gisa” da; bestea “bizitza artistikoa portaerarekiko harremanean ikusita”.

De Profundisek irakurtzen duenaren barrenak astintzen ditu. Barruraino ailegatzen da gutun luze hau, eta zenbaitetan hitzok isurtzen duten minak zipriztindu egiten du.

Ez dut deus askorik esan itzulpenaz, baina egia esan, zein hizkuntzatan irakurtzen ari nintzen jabetu ere ez naiz egin.

Azken kritikak

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Bioklik
Asel Luzarraga

Iratxe Esparza

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak