kritiken hemeroteka

7.045 kritika

Azken kritikak

« | »

Inon izatekotan / Juan Luis Zabala / Susa, 2006

Paper muturretan jasoak Joxe Irigoyen / Deia, 2007-10-30

Hala irudikatzen dut Juan Luis Zabala líburu honetako piezak idazten, paper mutur bat, taberna bat akaso, parke bateko aulkia, belaze bat, ideia bat… larrialdi bat, premia bat: paper mutur bat, mesedez… Eta boligrafoa…? “Ez dago apaltasunik. Beldurra da”. Umorea, edo ezpain okerdura indefinitua saltoka dabil pieza batetik bestera, batzuetan jauzi handietan, laburretan beste zenbaitetan, malenkonia ukituarekin, irakurlearengan arin sartu eta barruan erraz zabaltzen diren pentsamendu printzekin… “Bururatzen zaidanaz besterik ez dakit nik pentsatzen. Emadazue gai bat eta tontoa naiz”.

Sikilisaltsa ederra osatu du Juan Luisek. Gustura eramaten zaitu piezatik piezara, salto eta jauzi. Mokoka irakurtzera gonbidatzen zaitu, eta saltoka ibiltzera tentatzen etengabe. Mokoarekin jokatzen duela uste dut, batzuetan moko alaia, segidan moko okerra, hurrena melankoliko, pentsalari, ameslari…

Orain dela hogei urte hasi omen zen ohar hauek idazten. Eguneroko baten egitura du liburuak, iritziak agertzen dira… nahiz eta denok bat gatozen kontu horretan Juan Luisekin, “iritzi bat botatzen duena galduta dagoela”; uneko sentsazioak jasotzen dira, edo une askotan izaten direnak, “Erlijio bakarra dut edo ideologia, berdin dio: hurbiltasuna. Baina, hala ere, a zer beldurra larregizko hurbiltasua! A zer distantzia premia maitasunaren mehatxuaren aurrean! A zer babesa, a zer erosotasuna, a zer konforta… urruntasuna!”. Eta bai ondo landuta eman ere koktel guztia. Poemak, pasadizo mentalak, gogoeta sakonak, irrimarrak ateratzen dituzten ateraldi engainagarriak, ípuínak labur itxuran (ez baita beti erraza ipuinak zentimetro koadroka neurtzea, edo orrika. “Ikararaino izutuko gintuzke esnatzerakoan dinosauroa falta dela jabetzeak”.

Eta hori guztia idazle ofizioaren talaiatik “literaturaren erlijioari diodan fede xelebre hau galduko banu, libreago nintzateke… askatasun horrekiko lilurak harrapatu egiten nau. Baina beldur handia diot hainbesteko askatasunari”. Baina ez hori bakarrik, Juan Luisek harrapatu egiten gaitu, estimatzen diogu mikaztasuna, arindu egiten gaitu eta: “Inoiz amaitzen ez den jakin-min madarikatu hau! Etxean goxo, goxo egon besterik ez eta!”. Plazer bat, Juan Luis!

Azken kritikak

Gaur galtzea tokatzen da
Gotzon Hermosilla

Javier Rojo

Erreka haizea
Sonia González

Aiora Sampedro

Bakartasunaz bi hitz
Filipe Bidart

Aritz Galarraga

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Hasier Rekondo

Errukiaren saria
Iñaki Irazu

Alex Uriarte Atxikallende

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Estibalitz Ezkerra

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Mikel Asurmendi

Zuloa
Xabier Gantzarain

Peru Iparragirre

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Ibon Egaña

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Javier Rojo

Gerra txikia
Lander Garro

Roberto Moso

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Amaia Alvarez Uria

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Joannes Jauregi

Epailea eta haren borreroa
Friedrich Dürrenmatt

Aiora Sampedro

Artxiboa

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Hedabideak