kritiken hemeroteka

7.781 kritika

Azken kritikak

« | »

Hiriaren melankolia / Felipe Juaristi / Baroja, 1987

Apurtuaren oreka Amaia Iturbide / Hegats, 1989-12

Poesiak definitzerik balu, Hiriaren malenkonia poema-liburua sensibilitate gozoz perfumaturiko diarioa bezala definituko nuke, non etengabe apurtu eta sortu, jaio eta hil egiten den poetak itxaso bigun baten uhin-pleguetan nabegatzen bait du. Novalisek esandakoa gogora datorkit, hau da, egun batean dena gorputza izango zela, zeren aitorpen-kutsua duten orri hauetan zehar, gorputza hedatzen bait da barne-mapa inmenso bat bezala eta gorputzarekin sensualitatea, abots leuna eta halaber mindua poemen hitzen atzean izkutatzen dena. Aurpegi izkutu horrekin kontaktatzen gaituzten zubiak metaforak dira, bestalde urruneko lurraldea (larrualdea) ukitzen duten beso luze horiek. Eta Hiriaren malenkoniaren azal mugagabearen barrenean sartzen garelarik, metafora da nagusi, metafora bait da lerro batetik bestera garamatzana, orri batetik bestera, betiere hurbil daukagun gorputza uminera bidaia egiteko untzia delarik, kanpo eta barearen arteko lokarria.

Hitzen kateatze-jarioan, espazio eta denbora anitzen gurutzaketa irakurtzen dut, iragana, oraina eta geroa, elkarren ondorioak direnak, marmorezko mahaiaren gogortasunaren gainean oihalaren samurra, guztia oreka batean edo, hobe esanda, oreka apurtuan. Esan nahi dut, Felipe Juaristik eraiki duen unibertso poetikoan hainbeste garrantzia duela egiteak nola desegiteak, osotasunak nola apurketak, eta dinamika honek nolabaiteko arintasuna opatzen dio kakurketari.

Ez da falta egunerokotasunak ematen duen filosofla, sakelan kabia egin ondoren ateratzen diren esaldietan adierazia. Teoria haundirik ez, baizik eta mundutik ibiltzeko balio duten esaldiak, batzutan zalantzan lainotuak, galdera erretorikoen bidez zizelkatuak.

Badakigu jakin, bestalde, poemetan hitzak azken hitza duela, ezin daitekeelako lekuz aldatu, dagoen-dagoenean hartu behas delako, baina hitzak ere traizioa gordetzen du, denborak deusezta dezakeelako. Aho biko ezpatarekin dantzari trebea behar du izan poetak. Hiriaren malenkonian hitza bera da aidare, giroa (poema batek iraun dezan hain zafia eta era berean hain ezinbestekoa dena) lortua dagoelako. Eta lorpen hau luma zalu baten ondorioa da.

Azken kritikak

Aingeruaren pribilegioak
Dolores Redondo

Aiora Sampedro

Herri hura
Maialen Diaz Urriza

Nagore Fernandez

Zeruak eta infernuak
Jesus Mari Olaizola "Txiliku"

Hasier Rekondo

Gogoan dut
Aritz Galarraga

Jon Martin-Etxebeste

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

Igor Estankona

Iturria
Unai Elorriaga

Iban Zaldua

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Arrate Beristain Uriarte

Etxeko urak
Leire Bilbao

Jose Luis Padron

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Aiora Sampedro

Mizia min
Jon Ander Urkiaga

Nagore Fernandez

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

Igor Estankona

…eta infernuko demonioa adiskide
Iñaki Irisarri

Paloma Rodriguez-Miñambres

Artxiboa

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Hedabideak