kritiken hemeroteka

8.321 kritika

« | »

Gerlako tresna bizidunak / Xipri Arbelbide / Elkar, 1986

Gerratea eta gizona Jon Kortazar / Eguna, 1987-01-08

Xipri Arbelbidek argitaraturiko Gerlako tresna bizidunak nobelak, zenbait gogoeta sakon eta gogor jartzen du irakurlearen begi eta sentipen aurrean.

Algeriako gerratearen inguruan idatzita, nobela tankeran emanak diren oroimenok, nobelatik baino, hurbilago daude erreflexio historiko zein politikotik, edo erreportaia periodistikotik.

Algeriako gerratea Iparraldeko euskaldunentzat berebiziko esperientzia historikoa izanik, Xipri Arbelbidek aukera ona ematen digu Hegoaldekoei, gure gudu zibila une batez ahaztu eta beste aldekoekin esperientziak batzeko; euskalduntasunaren izaera osoago batetan batzeko.

Gainera beste zerbait ere erakartzen digu bere orrialdeetako zorroetan: Hegoalde honetan hainbeste desiratzen den tonu errealistaren oihartzun eta praktika. Aukera ederra, noizbait narrazioa lauegia, deskripzio faltaz den arren, Barojaren bidetik abiatu den norbait irakurtzeko.

Ez nuke jarraitu nahi protagonistaren kontzientzia-borroka aipatu gabe. Xipri Arbelbideren nobelaren ardatz eta gunea hauxe baino ez bait da: pertsona batengan gerrateak, eta honen basakeriek sortzen duten izaeraren galtzea. Gerratea barnetik ikusten saiatu da Xipri.

Hala ere, urrunago joan nahiean sentitzen dut idazlea. Gudan diktadore izandakoak demokrazia garaian, eta honen izenean, herriko jaun errespetagarri bihurtuta ikusitakoan, fikzio-politikaraino eraman nahi izan da nobelaren gain. Agian, transizio demokratikoen salaketa sortu arte. Asmo larregitxo batera jarriak, baina hobe tupin ongi homituak, anbizio faltaz bilusturik agertzen den lapikoa baino.

Azken kritikak

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Asier Urkiza

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Jon Martin-Etxebeste

Sastraka
Askoren artean

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lanbroa
Pello Lizarralde

Irati Majuelo

Lanbroa
Pello Lizarralde

Ibon Egaña

Txoria hodei artean
Urtzi Urkizu

Jon Martin-Etxebeste

Begiak eman nizkinan eta ilunpeei behatu hien
Irene Sola

Jon Jimenez

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Amaia Alvarez Uria

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Asier Urkiza

Herriaren hezkuntza eta demokrazia
Nadezhda Krupskaia

Nagore Fernandez

Farorantz
Virginia Woolf

Aritz Galarraga

Markos Gimenoren 101 letrakartel
Joseba Sarrionandia

Mikel Asurmendi

Poesia kaiera
Giorgos Seferis

Irati Majuelo

Artxiboa

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

Hedabideak