kritiken hemeroteka

8.001 kritika

Azken kritikak

« | »

Itz lauz / Xabier Lizardi / Euskaltzaleak, 1934

Itz lauz Jautarkol / El Día, 1934-03-11

Lizardi’ren azken liburua

Liburu ontako zenbait irakurgai, azaldu ziran orrietatik ebakita, maiteki gordeta neuzkan. ¿Nola egurasten gabiltzala zelaiean topatzen ditugun lorerik atsegingarrienak ebaki ta etxera daramazkigu? Alaxen, ba. Ez uste, ain txukun argitaratuta, berriro orren xorta ederrik eskuetan izan nezakeenik. Txaloek merezi dituzte, orratik, lan ontan aritu diranak. Ez digute nolanaiko liburua egin. Azalez, txukuna ta apaña: mamiz, berriz, bikaiña benetan.

Ez da arritzekoa: “Euskaltzaleak”-ek bere bizkar artzen duan lanik ez da arlote agertu sekulan. Beti dotore, atsegingarri beti azalez beintzat. Ba dirudi, euskaldunei begietatik biotzeraño euskal liburuak nola sartu, asmaketan ari zaigula. Zein baño zein politagoak baitira guziak. Oraingo auxe “Amal”-en anaia dezu itxuraz; mamiz ez, noski. Au euskaldun jator baten lana degu ta orrialde guzietatik kutsu berezia dario: Lizardi kutsu aparta, aztu ezina.

Gure idazle trebearen lumak ikutzen zuan gairik zimelena ere, mardul biurtu oi zuan. Aren idaz lan guzi guzietan alako bizitasun dirdira berezia ageri zaigu, beste iñork ez bezelakoa bere berea, Lizardi rena.

Irakurgai motelik ez dezu emen arkituko bat ere, ezta kaxkarrik ere. Xorta aberatsa benetan auxe, euskerari buruz. Gure euskera nola goratu, euskeraz, gairik sakonenak eta azaltzeko gaitzenak nolaz mintzo jantzirik jatorrenaz idatzi, orra Lizardik buruen eta idaz lanetan zebilkien asmoa.

Bera bezin treberik ez degu ontan iñor. Olerki lanetan ba du illuntasun apur bat baño geiago, ezin uka. Baña liburu ontako irakurgai guziak neke askorikan gabe, ulertu lezazke edozein euskal irakurlek, zerbait irakurtzen oituta badago beintzat.

Idazleok badegu bertan zer ikasi. Goi goieneko mallako idazlea ageri bazaigu, bai mamiz, bai itzen joskeraz eta aberaztasunaz, baita literatura edertasunari buruz ere.

Gaurtik nere eguneroko jakia atxean eta mendiko nere ibiltaldietan laguna eta atsedena, liburu auxe bedi. Euskal iturri garbi ontan nere euskal zaletasuna asetu dedin, eta nere adiskide maitearen oroitza beti bizi bizi biotz erdian loretu dedin.

Azken kritikak

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Nagore Fernandez

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Erradikalak
Ane Labaka Mayoz / Beatriz Egizabal Ollokiegi

Jon Martin-Etxebeste

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Mikel Asurmendi

Hotza bazkatzen
Izaskun Igoa Jaimerena

Irati Majuelo

Krakovia
Goizalde Landabaso

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Austerlitz
W.G. Sebald

Hasier Rekondo

M ama* eme* ume*
Erika Lagoma / Estitxu Fernandez

Jon Martin-Etxebeste

Soka
Mikel Gurrea

Nagore Fernandez

Ez erran inori
Maddi Ane Txoperena

Asier Urkiza

39 lore
Amancay Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Austerlitz
W.G. Sebald

Jon Martin-Etxebeste

Sed quia sua
Iñaki Segurola

Oier Iruretagoiena

Artxiboa

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Hedabideak