kritiken hemeroteka

7.851 kritika

Azken kritikak

« | »

Eguzkia ezkutatzen denean / Koldo Biguri / Kutxa Fundazioa, 1996

Egin ezak eleberria, Koldo Mikel Elorza / Argia, 1997-06-01

Hasiera erakargarria du lanak: nafar sustraiak dituen Kubako familia aberats bateko gorabeherak errealismo magiko karibearraren usaina har lekiokeen estiloko narrazioan. Orainalditik gertakizunetan aurrera jauzi egiten duen hari narratiboan, dotore aurkezten zaizkigu pertsonaiak, tragikoa den istorioaren muina, eta giroa. Estreinako giro magiko-antzeko hori deseginez doa gertakizunak pilatzen doazen heinean. Ipuina baino luzeagoko neurria hartzeko moduko hari-muturrak baitarizkio matazari: eta agian neurria da ipuinari herrena egiten diona. Pertsonaiak eta euren arteko harremanak topikoak dira, hots, tragedia baten elementu beharrezkoak. XIX. mendeko eleberri bat osatzeko moduko elementuak: giro independentista, aristokrazia, amodio-heriotzak, oinordekoen arteko bekaiztoak… Giro eta gertakizunak lantzeko, ordea, ez dago astirik.

Eleberri luze baterako kimu egokia litzateke, beraz, ipuina. Topikoen baliogarritasuna berauen garapenean datza: gertakizun eta sentimendu unibertsalez ari da autorea, eta baliozkoak dira, baina literatur-garapenean hartzen dute forma. Hasiera ona da, planteamendua baliozkoa, baina apur bat estutzen da azken partean. Ipuin den neurrian, ordea, istorio nagusia biribiltzen du autoreak eta, garrantzitsua dena, estilo jorian.

Amaierak badu halako ustekabe bat, ene ustez finegia ez dena. Kontatzen zaigun istorioa ez da misteriozko kontakizuna bailitzan irakurlea sorpresan harrapatu behar duen horietakoa, ez da asmatu behar den igerkizuna. Ipuinaren amaierak irakurlea “engainatu” lezakeen igarkizun baten ebazpena ematen du, eta ez da beharrekoa.

Ipuina bukatuta dago, baina bere gainean eleberria egiteko ere ematen du matazak.

Azken kritikak

Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko
Slavenka Drakulic

Irati Majuelo

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Asier Urkiza

Dama
Jon Gerediaga

Nagore Fernandez

Bihotz-begietan
Xabier Lizardi

Igor Estankona

Argiantza
Pello Lizarralde

Jon Martin-Etxebeste

Taxiak ez dira inoiz gelditzen
Xabier Montoia

Txema Arinas

Eskuan beti zerbait
Maialen Berasategi Catalan

Irati Majuelo

Empar Pineda Erdozia: gorputzak hala eskatua
Kattalin Miner

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Zeruko belardiak
John Steinbeck

Hasier Rekondo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Mikel Asurmendi

Urpean murgildu
Lidia Txukovskaia

Nagore Fernandez

Bertute txikiak
Natalia Ginzburg

Asier Urkiza

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Maitane Legarreta Etxezarreta

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Jose Luis Padron

Artxiboa

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Hedabideak