kritiken hemeroteka

7.023 kritika

Azken kritikak

« | »

Gure zinemaren historia petrala / Koldo Izagirre / Susa, 1996

Petral baina gozo Xabier Mendiguren Elizegi / Argia, 1997-02-02

Ez dakigunaz hobe dela isiltzea esan zuen aspaldi filosofoak; gure artean, berriz, ohitura bihurtu da ez dakigun horrexetaz jardutea kalakan, eta bestelakoa da orain agindua: min ematen digunaz hobe da isiltzea.

Mingarria da euskaldunarentzat “gure” zinemaren gaia, ia izan ez denaren historia, amaigabeko zoritxarraren kronika. Estaliz gero zornatu egiten da ordea, eta argitara atera du Izagirrek gaia, beldurrik eta lotsarik gabe; petral, ezinbestean.

Ez du euskarazko zinemaren historia egin: bestela aski zukeen orri parea. Zinema eta Euskal Herria hartu ditu hizpide, adiera kultural eta lurraldezkoan, zabal, eta mende osoko historia soziologiko partikular bat osatu du, handik eta hemendik jasotako aipamenak josiz. Bikoitza da egilearen meritua. Batetik, dozenaka lekukotasun ezkutu agerian utzi ditu: bertsoak eta gidoiak, artikuluak eta pasadizo bitxiak, euskarazkoak ezezik, gaztelaniaz, frantsesez eta gaskoieraz jasoak ere bai. Bestetik, berriz, bere antzea erakutsi digu irudi horiek guztiak elkarren segidan itsasten, kolatzen, zinemagile batek ohi duen bezala fotograma solteak egoki paratzen azken muntaiarako.

Gazi-gozoa da liburua, petralkeriaz betea baita gure iragan hurbila: zinema mutuak erdalduntzea zekarrela-eta, haren kontra nola ziharduten mende hasierako abertzaleek, esaterako; edo subentzioa jasotzeko erdaraz errodaturiko filmearen kopia euskaldun nola-hala bikoiztua kajoi batean zelan lagatzen den: gerraurreko Azkona aitzindariek etxea hipotekatu eta galdu zuten beren filmea egitearren, eta ezagutzen ditut nik egun ere halatsu ibili direnak…

Pentsa zitekeenaren kontra, ez du zakar idatzi egileak; aitzitik, gozo jardun du, amoltsu, agian gaia aski tristea izan litekeelako berez; hala ere, bere ironia dotorea ez du inola ere ahaztu Izagirrek, eta ziri eder eta jostagarriek beste plazer bat emango diote irakurleari, inforrnazioaz gain bestelako balio anitz ere badituen liburuan.

Azken kritikak

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Iratxe Retolaza

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Peru Iparragirre

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Javier Rojo

Keinu konplizeak
Karlos Cid Abasolo

Igor Estankona

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Joannes Jauregi

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Ezra Pound

Igor Estankona

6012
Karlos Linazasoro

Javier Rojo

Girgileri Anderea
Maialen Hegi-Luku

Peru Iparragirre

Septentrio
Aurelia Arkotxa

Aritz Galarraga

Ohe hutsetan
Izaskun Gracia Quintana

Javier Rojo

Ahotsak eta itzalak
Maixa Zugasti

Aiora Sampedro

Arrotza
Albert Camus

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Hedabideak