« Menditik mundura | Erramun harginaren oroitzapenak »

Espaloian dago munduaren xilkoa / Joakin Balentzia / Susa, 1989

Espaloian dago munduaren xilkoa Josu Landa / Argia, 1989-06-04

Garrantzi haundiko urtea honokoa Joakin Balentzia nafar idazlearentzat. Duela gutxi bere lehen narratiba-liburua aurkeztu genuen, eta hara non denbora gutxi barru lehen poema-bilduma ere kaleratu digun. “Espaloian dago munduaren xilkoa” du titulua, eta arras adierazgarria gertatzen da berau. Poemok idaztearren, Balentziak munduko espaloietan gertatzen direnak behatzeari ekiten dio, ohar horiek sinbolizatuz gero orokortasunera heltzeko. Eta ez alderantziz. Izan ere, poesiaren balio haundienetakoa horixe bait da: norbere errealitatea unibertsalizatzeko ahalegina. Ahalegin horretan antzeman dugu poeta argitaratu berri hau. Saioa poliki samar burutu duelakoan gaude.

Lau zati ditu liburuak. Lehenengoan (“Utz nazazu pakean”) gerrari buruz ari da, hitz horrek izan ditzakeen konkrezio gertuenak ere tartean direla. Zati honek hartzen ditu poema gehienak, eta berau dugu liburuaren mamia gehien mugatu eta kutsatzen duena. Bigarrenean (“Ura eta odola bildu ditun”), amodioa dugu irudigai. Hirugarren zatiak (“Bere pasioen biktima izan zen”) frustrazioari eta desamodioari uzten die lekua. Azkenik, “Hodei gorriak jotzen” deritzona ehun orrialdeko poema-liburu trinkoaren muina edo sumarioaren funtzioa betetzera dator, bai mami aldetik bai estetika aldetik.

Joakin Balentziaren poesian Maiakovski baten, eta batik bat Bertolt Brecht-en oihartzunak aurkitu ditugu, sinbolismoz beteriko estilo epikoa dela medio. Guzti hori, existentzialismo apur batez kutsaturik.