kritiken hemeroteka

7.781 kritika

Azken kritikak

« | »

Intzentsua lurrean bezala / Felipe Juaristi / Baroja, 1988

Intzentsua lurrean bezala Dabid Zuazalde / Argia, 1988-09-11

Felipe Juaristi gure poeta nabarmenenetako bat dela esanez gero, ez dut uste esajeratzen ari naizenik. Horrez gainera, bere itxura abulikoarekin ematen ez badu ere, egungo literaturaren barneko korronteetako baten buru edo agertzen zaigula esan liteke. Aurretik ipuin multzo bat kaleratu zuen Felipek, han hemen, baina nobela labur hauxe da, berak dioen legez “serio antzean narratibagintzan emandako lehendabiziko pausoa”.

Nobelatxo honetan argi eta garbi nabari dira poetaren arrastoak. Ez du egin “prosa poetiko” izenaren pean gehienetan kaxkarkeria besterik agertzen ez duen testurik, ez. Ohizko narrazio legeen barnean, lexiko hautapenak, koloreen erabilerak, adjetibazioak erakusten digute atzean olerkari bat dagoeIa.

Kurtzeta izeneko auzo baten gainbehera kontatzen digu idazleak. Baina Kurtzeta auzo bat baino gehiago da, eta egileak hori baino askoz gehiago ere esaten digu. Kurtzetako hori mundu oso baten desagerpena da, eta areago: gizonaren porrota, errealitatean eragiteko, ezeri ekiteko gauza izango ez den izakiaren historia. Horrelako istorioek ohi dutenez, borobila, ziklikoa.

Lehen pertsonan kontatua da, beste lau pertsonaia ere erabilita: amona, ama, Mikaela eta Marta; lurra, sua, airea eta ura. Eta hitzik egiten ez duen aita. Liburuaren ezaugarri nagusietako bat narratzailea bi aukera artean egotea da. Hiriko eta mendiko partaide izanik, batzuetan idazkera errealista erabiltzen du eta magikoa besteetan, bereizketa zehatzik gabe; noiz gizon jantziaren ikuspegi razionalista, noiz baserriko mundu ikuskera erabilita, barrutik eta kanpotik, nongoa den erabaki ezinik. Tranpa bat egiten du, halere, gerra tratatzean; ideologiak eramanda nonbait. Zalantza hauen artean, idazkera geza suertatzen da, indarrik gabea.

Sustrai bilaketaren gaia zaharra dugu eta heltzeko bide ugari eskaintzen duena. Eta beste hainbeste irtenbide, hala nola hemengoa: ezerezaren, barne suntsipenaren onarpena, burgesiaren barnean —”Ondo lasai bizi naiz neure apopilo-etxearen jabe”, bukaeran—.

Pesimista izatea bakoitzaren izakeraren baitan dago; historia tristeak kontatzea, norberaren dohai eta zaletasunen esku; baina porrotaren eta konformismoaren apologiak egitea ezin ikus dezakegu begi onez. Eta horrenbeste badaki argitaletxe eta aldizkariaz gain, beste egunkari horretako, El Diario Vascoko tribuna erabiltzen duen Juaristik.

Azken kritikak

Aingeruaren pribilegioak
Dolores Redondo

Aiora Sampedro

Herri hura
Maialen Diaz Urriza

Nagore Fernandez

Zeruak eta infernuak
Jesus Mari Olaizola "Txiliku"

Hasier Rekondo

Gogoan dut
Aritz Galarraga

Jon Martin-Etxebeste

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Irati Majuelo

Poesia kaiera
Christopher Okigbo

Igor Estankona

Iturria
Unai Elorriaga

Iban Zaldua

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Arrate Beristain Uriarte

Etxeko urak
Leire Bilbao

Jose Luis Padron

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Aiora Sampedro

Mizia min
Jon Ander Urkiaga

Nagore Fernandez

Algara mutilatuak
Ane Labaka Mayoz

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Poesia kaiera
Edna St. Vincent Millay

Igor Estankona

…eta infernuko demonioa adiskide
Iñaki Irisarri

Paloma Rodriguez-Miñambres

Artxiboa

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Hedabideak