kritiken hemeroteka

7.393 kritika

Azken kritikak

« | »

Homo Faber / Max Frisch (Joxe Austin Arrieta) / Elkar, 2001

Parodia Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-10-06

Max Frisch (1911-1991) bere mendeko gizona izan zen, eta suitzarra gainera. Suitzarra izatea garrantzirik gabeko kontua dela sinesten duena doala Suitzara eta jakingo du zergatik den Suitza berezia. Doala eta, han denboraldi batez egon ondoren, konturatuko da zer ezkutatzen den herri aberats horretan. Baina hori beste kontua da. Esan nahi dut idazle suitzarrak bereziak direla oso; beste herrialdetakoak baino bereziagoak apika. Har ditzagun Max Frisch eta Dürrematt eta beste batzuk. Har dezagun Gillermo Tell hura, hark bere geziaz beti jotzen zuen sagarra, semearen buru gainean bazegoen ere. Halaxe idazle suitzarrek, gure munduaren gainean jarritako sagarra jotzen dute eta zeharkatu ere bai alderik alde, behar den bezala. Horixe, mundu gaineko sagarraren aurka botatako gezia da liburu hau, Joxe Austin Arrietak zoragarri itzuli duen liburu hau; izan ere asmatu egin baitu idazle suitzarraren estiloa euskaratzean: esaldi laburrak baitira, ebakita bezala ageri direnak testuan, horregatik zehatzak oso, eta zakarrak. Zientziaren zakartasuna adierazi nahi omen zuen Max Frischek nobela honetan, mundu modernoaren fabula ere baden honetan. Alde batetik, zientzia eta teknologia eta haien hizkera hori, eta, bestetik, gizatasuna, giza zientzia, eta haien adierazpidea, poesia alegia. Poesia, bai.

Eta zein da batere poesiarik ez duen hizkera? Zientziarena alegia. Hala diote, baina aitortu behar dut oso metafora ederrak aurkitu ditudala nik zientzia gizon-emakumeen artean. Hori ere, noski, beste kontua da. Mendebaldeko aberastasunaz ari naiz, zientziaren garapenaz eta poesiaren handitasunaz. Biak lotzerik balego! Zientziaren parodia eginez idazten du Max Frischek liburua: matematikariaren zehaztasunaz (bera arkitekto ere izan zen), eta geometria zalearen trinkotasunaz. Mundu modernoaren parodia da, azken finean.

Azken kritikak

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Untz Ohe

Miñan
Amets Arzallus Antia

Irati Majuelo

Hiru gutun Iruñetik
Patxi Zubizarreta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Poesia kaiera
Louis Aragon

Igor Estankona

Poesia kaiera
Louis Aragon

Javier Rojo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Txema Arinas

Poesia kaiera
John Berger

Igor Estankona

Zorioneko familia
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Poesia kaiera
John Berger

Joannes Jauregi

Hondarrak
Ruben Sanchez Bakaikoa

Iratxe Esparza

Irautera
Castillo Suarez

Alex Uriarte

Isiltasunaren itsasargia
Ibon Martin

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Alaitz Andreu

Munduko tokirik ederrena
Iñigo Aranbarri

Hektor Rodriguez

Artxiboa

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Hedabideak