kritiken hemeroteka

7.544 kritika

Azken kritikak

« | »

Amodia batzuetan / Juan Ramon Madariaga / Euskaltzaindia-BBK, 2001

Amodia batzuetan Jon Kortazar / Bilbao, 2001-08

Bere poesiaren antologia eskaini ostean, beste liburu bat eman du argitara Juan Ramon Madariaga poetak. Amodioa batzuetan izenburupean bere sentipenaren berri ematen digu, orain Felipe Arrese Beitia Sariaz hornitua.

Madariagak poetika irakurgarria eman zuen argitara antologiarekin batera: “Astintzen nauten ezusteko anitz hartzen ditut nik hizpide: beste poeta finen bertso eta poema zoragarri asko, oroimen mingarrien lurrin asko, begiratu galduen mezu asko, ilunabarren sinadura asko, altura hotzaren hutsune asko. Hauek guztiak eta betidanik esku-huts abiatzeak ematen duen parada izan zaizkit lagungarri mundua ulertzeko”.

Finezia eta detailearen poetak beti jokatu izan du idealismoaren paradoxarekin: hurbil dagoena urrun da, isil dagoenak garrasi dagi, ikusten ez dena ikustarazi behar da. Munduaren ikuskera bat azkenean.

Intimitatearen poesia idazten du maiz, autobiografian oinarritua, beste askotan. Pertsona eta paisaia ezin bananduz, pertsona paisaia gisa tratatuz eta paisaia pertsona gisa maitatuz.

Maitasun historia baten zertzeladak dira Amodioa batzuetan liburuko poemak. Lau zatitan partitua da: “Ilarrak bezain borobilak”, “Maitasuna batzuetan” saila, “Animalia baten aladurak”, eta “Animaliaren beste lurraldeak”.

Poetaren “nia” alde batean eta “zu” maitatua bestean, Juan Ramon Madariagak analogiak egiten ditu detaile txiki egunerokoekin. Baina liburu honetan dagoena bere ibilbidearen tornuan aurrerapausua da, askoz esentzialagoa hitza, askoz barrukoagoa boza.

Batzuetan minimoaren poesia idazten badu ere, Madariagak badaki bere poesia zantzu desberdinez janzten eta osatzen. Ahots zolia eraiki du, munduaren ikuskera bat, maitasunaren inguruetan.

Agian esakunearen bat-batekotasunak eraginik molde desberdinak agertzen dira bere poesian: laburrak dira lehen sail bietako poemak, eta luzangak azken biotakoak. Ni-zu dialektikatik aparte, deskripzioarik lotuagoak agertzen dira azken sailekoak paisaiarekin bat egiten dutenak.

Hizkuntza soil eta sotil baten bidez, paradoxan eta kontrajarpenean oinarriturik Madariagak bere sentipen poetikoaren berri ematen jarraitu du: “poema bat/ zuri oihukatzea eta/ sakonean entzuten didazula/ pentsatzea da”, definizioari kasu eginez.

Azken kritikak

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Ibai Atutxa Ordeñana

Poesia kaiera
June Jordan

Aiora Sampedro

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Igor Estankona

Poesia kaiera
Forugh Farrokhzad

Irati Majuelo

Hormako paper horia
Charlotte Perkins-Gilman

Amaia Alvarez Uria

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Javier Rojo

Poesia kaiera
June Jordan

Igor Estankona

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Joannes Jauregi

Moio - Gordetzea ezinezkoa zen
Kattalin Miner

Aiora Sampedro

Den-dena nahi dugu
Nanni Balestrini

Ibon Egaña

Erbesteko elurra
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Lurra eta dardara
Askoren artean

Irati Majuelo

Miren eta erromantizismoa
Ramon Saizarbitoria

Imanol Mercero

Artxiboa

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Hedabideak