kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Amodia batzuetan / Juan Ramon Madariaga / Euskaltzaindia-BBK, 2001

Amodia batzuetan Jon Kortazar / Bilbao, 2001-08

Bere poesiaren antologia eskaini ostean, beste liburu bat eman du argitara Juan Ramon Madariaga poetak. Amodioa batzuetan izenburupean bere sentipenaren berri ematen digu, orain Felipe Arrese Beitia Sariaz hornitua.

Madariagak poetika irakurgarria eman zuen argitara antologiarekin batera: “Astintzen nauten ezusteko anitz hartzen ditut nik hizpide: beste poeta finen bertso eta poema zoragarri asko, oroimen mingarrien lurrin asko, begiratu galduen mezu asko, ilunabarren sinadura asko, altura hotzaren hutsune asko. Hauek guztiak eta betidanik esku-huts abiatzeak ematen duen parada izan zaizkit lagungarri mundua ulertzeko”.

Finezia eta detailearen poetak beti jokatu izan du idealismoaren paradoxarekin: hurbil dagoena urrun da, isil dagoenak garrasi dagi, ikusten ez dena ikustarazi behar da. Munduaren ikuskera bat azkenean.

Intimitatearen poesia idazten du maiz, autobiografian oinarritua, beste askotan. Pertsona eta paisaia ezin bananduz, pertsona paisaia gisa tratatuz eta paisaia pertsona gisa maitatuz.

Maitasun historia baten zertzeladak dira Amodioa batzuetan liburuko poemak. Lau zatitan partitua da: “Ilarrak bezain borobilak”, “Maitasuna batzuetan” saila, “Animalia baten aladurak”, eta “Animaliaren beste lurraldeak”.

Poetaren “nia” alde batean eta “zu” maitatua bestean, Juan Ramon Madariagak analogiak egiten ditu detaile txiki egunerokoekin. Baina liburu honetan dagoena bere ibilbidearen tornuan aurrerapausua da, askoz esentzialagoa hitza, askoz barrukoagoa boza.

Batzuetan minimoaren poesia idazten badu ere, Madariagak badaki bere poesia zantzu desberdinez janzten eta osatzen. Ahots zolia eraiki du, munduaren ikuskera bat, maitasunaren inguruetan.

Agian esakunearen bat-batekotasunak eraginik molde desberdinak agertzen dira bere poesian: laburrak dira lehen sail bietako poemak, eta luzangak azken biotakoak. Ni-zu dialektikatik aparte, deskripzioarik lotuagoak agertzen dira azken sailekoak paisaiarekin bat egiten dutenak.

Hizkuntza soil eta sotil baten bidez, paradoxan eta kontrajarpenean oinarriturik Madariagak bere sentipen poetikoaren berri ematen jarraitu du: “poema bat/ zuri oihukatzea eta/ sakonean entzuten didazula/ pentsatzea da”, definizioari kasu eginez.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak