« Gauaz parke batean (Ipuin izugarriak) | “Gauaz parke batean” »

Hamabost istorio Aizkorpeko / Pio Berasategi / Elkar, 1984

Hamabost istorio Aizkorpeko Iñaki Kamino / Argia, 1984-09-23

Ezaguna dukezue askok Madrid inguruan kokaturik idatzi dituen nobelengatik Berasategi. Oraingo honetan, horratik, ipuiak dira kaleratu dituenak, eta ez oraingoak gainera, orain 20 urte idatzi eta moldatuak baitauzka. Ez dizkiote inon ere argitaratu nahi izan eta horra orain Elkarrek argitaratzea agindu. Dauzkan ipuiak 40 baino gehiago izaki badute Elkarrekoek beste hiru liburu gehiago kaleratzeko asmorik. Hizkuntzarekin harreman estuagotan sartzearren hasi zen Berasategi honelako ipuiak idazten. Ipuiak, esan ez badugu ere, hari bati lotzen zaizkio denak: Zegama inguruko kontu, elezahar, ipui, gertaera, esames eta abarretan dute iturri kontaera guzti hauek. Lehendik ere Joxe Miel Barandiaran eta Jose Mari Satrustegik jorratua duten alorra dugu hauxe, baina Berasategik aldaketa nabaria ezarri du: ahoz aho beregana heldutako elezaharrak oinarritzat harturik berak nahi tamainan eta legean moldatu eta indarberritu ditu ipui berriak sortuz. Ipuien oinarrian arrazoi literario antzekoak topatzen ditugu: bide-lapurrak, urrezko kutxak, dirutzak, aberastasunak eta beste honelakoak. Hor ditugu bide zuzenetik aldenduagatik bere buruaz beste dagien fraidearen istorioa, azokatik dakarrena alferrik galtzen besterik ez dakien baserritarraren pasadizoak, diruaren hotsak dei eginik mendira doan gizonaren ikustaldi latza, sekeretua gordetzen ez dakien emazte hitzontzia. Esan dugunagatik ipuien ingurugiroa oso rurala da, orain ehun urte jazo pasadizoz betea, orduko salerosle, artzai eta antzeko bizibidea duten gizakiz beterik. Hizkuntzan ere baserri giroko hitzak eta tramankulu zaharren izenak ugari dira.