kritiken hemeroteka

7.271 kritika

Azken kritikak

« | »

Gauaz parke batean. Ipuin izugarriak / Jon Mirande / Elkar, 1984

Gauaz parke batean (Ipuin izugarriak) Iñaki Kamino / Argia, 1984-09-16

Sorta galanta Elkar argitaletxeak Patri Urkizuren eskutik kaleratu diguna. Eta arras inportanteak ditugu Jon Miranderen ipuin guzti hauek, ez baitira atzo goizean egindakoak, 50. euskal hamarkada berezian baizik. Orduko giroan mutila izan behar Euskal Herrian honelako ipuinak idatzi eta publikatzeko. Noski publikatu Euzko Gogoan egiten zuen baina hala ere beren balioa ezin ukatuzkoa da. 18 dira ipuinak denetara, 8 itzuliak eta beste 8 berak sortuak. Aipatu behar ere umore beltzezko txiste edota ipuin motz bilduma. Itzulitakoen artean hauek dituzue: E.A. Poe-renak bi dira, eta bietan ikara da nagusi: ardo bodega batean giltzapean usteltzen utzia izan denarena adibidez. Kafkaren ipuin motza gizakiaren mugak adieraziz. Munrorenak ere bi, gizarteko lege eta moral nagusien aurkakoa bata eta hildako bizidunena bestea. Irlanderatik bertako abertzaletasuna eta hizkuntzaren zanpaketa argi aski adierazten digun ipuin ituna eta Fru Metterena zorigaitzerako ezkondu den neska gaztearen zuzentasun eduki heharra.

Berak idatzitakoen artean “Behiak” deitu ipuin motza. “Ametsa”, barnean ditugun asmo beltzak mozkorkeriazko gau batean nola gorpuztu daitezkeen erakusten diguna. “Zazpi gizeraile” deritzanean odolarekin ahaztu eta bizitza berria hasi beharrean gertatu diren batzuren bilera nola doan kondatzen zaigu.

“Zinopa” ipuinean gauez etxera bidean doan lagunari atzetik norbait doakio segika azkenean labana lepotik sartuko diola. “Eresi kantari” deitu ipuinean Xiberuako elezahar baten moldaketa dagi Mirandek oso ipuin interesgarria lortuz. “Gauaz parke batean” ipuinean ustekabea da nagusi, parkeko iluntasuna lekuko delarik.

Bukatzeko prestaketari buruz bi hitz. Urkizuren lana, ipuinei argigarri ttiki bat emateaz gain, beste herrialdetakoak garenontzat hiztegi baliagarri bezain ugaria eskuratzea zen, baina ez da hori egin duena. Hitz batzu bai, ekarri ditu, baina asko eta asko utzi ditu bazterrean, eta gainera bat baino gehiago Xiberuan bakarrik erabiltzen eta ezagutzen direnak, eta noski, hitzak zer esan nahi duen ez jakitea baino gauza gogaikarriagorik ez da irakurlearentzat. Izan ere edozeinek ulertzen dituen hitzen itzulpenak ere eman ditu, eta hori da gure harridura sortu duena. Irizpide finkoa aurkitzea zaila da honelako kontuetan, baina oraingo honetan lasai esan genezake Urkizuk ez duela bere lanean asmatu.

Azken kritikak

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Gauaz parke batean
Jon Mirande

Aritz Galarraga

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Estibalitz Ezkerra

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Alex Uriarte

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ibon Egaña

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Javier Rojo

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Peru Iparragirre

Denok gara Google
Xabier Etxaniz Rojo

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Raf Atxuri

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak