kritiken hemeroteka

7.802 kritika

Azken kritikak

« | »

Urregilearen orduak / Pako Aristi / Erein, 1998

Fantasiarekin aberastuz Jose Jabier Fernandez / Euskaldunon Egunkaria, 1999-02-13

“Badirudi benetako gauzak esateko, garrantzizko zaizkigun horiei buruz hitz egiteko, tabernak ez duela patxadarik eskaintzen, baina hortxe soilik, eta ez beste inon, ausartzen gara horretara”.

Pako Aristik bere azken eleberri honetan bere taberna berrira gonbidatzen gaitu. Lehen ere honen antzeko beste tabernak, edaritegiak eta jatetxeak ireki ditu. Hauen artean, Kcapo, Irene eta Krisalida eleberriak nabarmendu behar dira, Auto-stopeko ipuinak eta Castletown eta Oherako hitzak poema liburuekin batera. Oraingo honetan, bere lehengo ildotik jarraitzen badu ere, Aristik egiten digun proposamena ezin hobea da.

Ireki berri duen taberna honetan giro ezin hobea aurkituko duzue. Ezaugarriak, Aristik lehenago zuzendutako beste lokalen antzekoak ditu: poetikotasunerako joera, nahiz eta eleberria izan istorio txikien —txikiak tamainuz— aldeko xarma, eta hiriaren eta herriaren arteko harremanei buruzko hausnarketak.

Baina irakurleak taberna berri honetan gauza berriak ere aurkituko ditu. Nahiz eta barraren atzean betiko Pako Aristi egon, gai eta joera hauetan guztietan murgiltzeko orduan heldutasun handiagoa nabaritzen zaio. Baina ez umorea edota haize berriak ezabatzen dituen heldutasuna, munduaren ikuspegi desberdin bat azaltzen duena baizik.

Elkarri lotutako istorioak

Pako Aristiren taberna berri honetan irakurleak askotariko gauzak aurkituko ditu, istorio ezberdinak, baina guztiak elkarri lotuak eta elkarrekin harremana dutenak. Taberna honetatik pasatzen diren pertsonaiek era guztietako istorioak kontatzeko joera dute: bitxiak, harrigarriak, umoretsuak, goibelak… baina betiere sentimenduz beteak, entzulearengan zirrara sortzen dutenak. Hala ere, esan beharra dago, elkarrizketa batzuk ez dira hain gustukoak, pisutsuak egiten dira, eta badaude garatu gabeak diruditen pertsonaiak.

Baina Aristik bere taberna berria honelakoa izatea nahi du. Eta bera beti bigarren maila batean dagoela badirudi ere, taberna honetan bizi, arnasa hartu eta igarotzen diren pertsonaia guztiek badute Aristiren zerbait.

Irakurlea, tabernara sartu bezain laster, giroa zer nolako atmosfera bitxiarekin kutsatuta dagoen konturatuko da. Bertan ez dago, su-etenik, guztia gizakiaren inguruko galderez josia dago. Tabernaren ingurua behin eta berriro gure buruari egiten dizkiogun galderez beteta dago. Baina hau guztia hobeki ulertzeko, lehenik eta behin bi gomendio: gauez abiatu taberna honetara, eta heltzen zaretenan, esan tabernariari, Pako Aristiri, Ruper Ordorikaren azken diskoa jar dezala.

Lehenengo gomendioaren arrazoia Aristik ematen digu tabernan zintzilik duen karteltxo batetik: “Nik ez dakit zer daukan gauak, baina ilunpean esandako hitza beste modu batera sentitzen da”. Bigarren gomendioa, hau bai, nirea da. Nik honela ezagutu bainuen Pako Aristiren taberna, sartu eta berehala bozgorailutik Ruperren azken laneko abestiak entzunez: “Orein zauritua legez bizi nahi ez. Lerro zuzena non den asmatzeke. Ezin asma. Lerro zuzenik ez omen. Ezin artez joan, den guztia oker den munduan. Ez naiz heroi jaio. Ez naiz biktima jaio”.

Nik ere, oraindik, lerro zuzena non dagoen ez dut asmatu, baina ez dut etsitzeko asmorik eta bilaketan, bidaia honetan, honelako tabernek pertsonaiek, istorioek eta eleberriek, niri behintzat, asko laguntzen didate.

Azken kritikak

Familiaren lexikoa
Natalia Ginzburg

Irati Majuelo

Arkanbele kantak
Mikel Taberna

Paloma Rodriguez-Miñambres

Jende likidoa
Nerea Arrien

Nagore Fernandez

Ni eta Gu. Zazpigarren uhina
Pako Aristi

Aiora Sampedro

Isiltasunaren ildoetan
Amaia Iturbide

Igor Estankona

Olivetti
Aitziber Etxeberria

Iban Lantxo

Gaitzaren loreak
Charles Baudelaire

Jose Luis Padron

Ni eta Gu. Zazpigarren uhina
Pako Aristi

Igor Estankona

Esaten dugun argia
Karlos Linazasoro

Irati Majuelo

Nirliit
Juliana Leveille-Trudel

Jon Martin-Etxebeste

Lagun izoztua
Joseba Sarrionandia

Mikel Asurmendi

Neskamearen ipuina
Margaret Atwood

Amaia Alvarez Uria

Lazunak azkazaletan
Oihana Arana

Aiora Sampedro

Herriak ez du barkatuko
Irati Goikoetxea

Ibon Egaña

Artxiboa

Ekaina 2021

Maiatza 2021

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Hedabideak