« Fantasiarekin aberastuz | Onsa irakurtzeko liburua »

Frida Kahlo / Ana Irigoien / Elkarlanean, 1998

Khalo-ren bizitza Javier Rojo / El Correo, 1999-02-17

Frida Kahlo (1907-1954) margolari mexikarraren biografia heldu zaigu Ana Irigoienen eskutik. Biografia laburra, irakurterraza da. Beharbada laburtu nahi horrengatik, kanpoko ekintzei begira eginda dago eta pertsonaiaren azalean gelditu dela irudi dakioke baten bati. Oso bitxia izan zen margolari honen bizitza. Zorigaitza (gaixotasuna eta istripua) eta amodioa (Diego Riverarekin izan zuen harremana, besteak beste) batzen dira edozein muga arrunt apurtzen duen bizitza horretan. Ez da, izan ere, erraza pertsonaia konplexu hori ulertzea. Batzutan kontraesanez beterik dagoela dirudi eta irakurleak gardentasun zerbait aurkitu duela uste duenean, berriro itzurtzen zaio, liburuaren azalean agertzen den argazkiko begirada sakonean galduta. Biografian kontatzen denez, badirudi sufrimendua hitz klabea dela margolariaren ibilbidea ulertzeko. Ana Irigoien, behintzat, behin baino gehiagotan saiatu baita haren margoak emakume honek jasan zuen sufrimenduaren arabera azaltzen. Eta koadroen azalpenak direla eta, aipagarriak dira batzutan egiten diren deskripzioak: liburuan agertzen diren zuri-beltzezko irudiei erreparatzen badiegu, sinpletasunean ikusgarria dela deskripzio horien zehaztasuna konturatuko da irakurlea.