kritiken hemeroteka

7.279 kritika

Azken kritikak

« | »

Begien bizkar / Joxean Muñoz / Susa, 1992

Joxean Muñozen bisita Felipe Juaristi / Euskaldunon Egunkaria, 1992-05-01

Liburuaren Eguna zelarik, zeharka begiratu nion “stand” bati, aspaldi honetan mesfidati bainabil euskal liburuekin, pare bat kenduta beste guztiek ez baitute ni asetzerik lortu. Batez ere poesiakoez ari naiz, eta badakit esaka ari direla gero eta kalitate handiagoko poesia argitara eman dela. Halaxe izango da beharbada; ez naiz ni inor hori ukatzeko, baina kalitateak ez du zerikusirik norberak barruan daraman harrarekin. Esan nahi dut gusto kontua dela. Esaten ari nintzen bezala, mahaian aldizkari bat zegoen, “Susa” izenekoa, eta hantxe aurkitu nuen Joxean Muñozen poemario labur bezain trinkoa, eta bigarren adjektiboa erabili izan badut, esaldi konparatibo batean, nahita izan da, baina trinkotasunak ez du, kasu honetan, zerikusi handirik hizkuntzarekin. Esan nahi dut, Marco Aurelio nire filosofo maiteak zioen gisara: “Lexikoarekin askotan pentsamendua nahi izan dugu dekoratu”.

Ez dago horrelako lexikoaren afektazioa poema horietan, beste idazle batzuenetan ikusi izan dudan modura, oraindik jendea baitago hitzen kategorietan batzuk besteak baino poetikoagoak direla sinistu-zale. Trinkotasuna sakontasunaren sinonimoa da. Gaiaren aldetik, sentimenduaren aldetik (ez baitzaigu ahaztu behar poesia, izatekotan, sentimenduen hustuketa ere badela), jakintza aldetik, Jose Luis Otamendi poetak sarrera gisakoan dioen modura “Ez da konbentzionala Muñozi darion lirikotasuna”. Seguraski ez da konbentzionala lirikoa delako Muñoz. Oso pertsonala eta intransferiblea, gizaki bakoitza mundu bat delako argibide.

Bakardaderik gabe poesiarik ez dagoela dioenaren adibide. Norbera bere buruarekin pausatuz, eta gertaera hurbilei errepaso emanez. Bizitza doa arin eta azken instanteak berreskuratzeko ez dago ezer hoberik memoria egitea baino. Ariketa horren bidez kontura gaitezke lehen pertsonatik bigarren pertsonara iragaitea ispiluan begiratzea besterik ez dela. Denok baikara bi. Edo bi gara interesatzen zaigun den-dena.

Azken kritikak

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Aiora Sampedro

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Joannes Jauregi

Paperezko hegazkinak
Lutxo Egia

Amaia Serrano Mariezkurrena

Basa
Miren Amuriza

Iratxe Esparza

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Alex Uriarte

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Igor Estankona

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Mikel Asurmendi

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak