kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Gaupasak / Juanjo Olasagarre / Susa, 1991

Pasioaren lorea Felipe Juaristi / Euskaldunon Egunkaria, 1991-12-21

Stendhal-ek erakutsi zidan banitatea dela pasioaren beste izena. Eta banitatea ni puztua besterik ez dela ikasi nion ez dakit nongo filosofo estoikoari. Pasioaz, edo norberaren banitateaz, da Juanjo Olasagarraren azken liburua. Oso ondo adierazten du prozesu horren garapena. Gaua da. Ordu luze sakonak ari zaizkigu itxoiten. Ispilu aurrean jarri eta lehendabizi geure burua prestatzen dugu datorkigun borrokarako, oroimenaren bidez geure ni-ari ematen diogu errepaso. Ondoren jantziak eta hatuak ditugu aukeratzen, eta zentat eta jantziago, desioa piztuago ahoratu dugun zigarroarekin batera. Desioarekin eta ni-arekin batera triangelua osatzen duen hirugarren pertsona agertzen da, zu bat. Eta berriro oroimena, iraganean izan ginenaz. Eta berriro desioa norberaren gorputzaz haruntzagoko beste gorputz baten bila. Blues bat. Alkoba bat ortzemugan. Larrua. Desioaren ase-betetzea. Pasioaren inflesio punturik gorena. Banitatearen eztanda, gu bihurtzen ni eta zu. Eta goizaldean tristuraren ordez ezer ez, pozaren ordez ezer ez. Plazerraren ondoren pasio erraustua. Paradisurik ez. Dena dago kadukatua.

Hauxe da beste hitz batzutan, eta laburkiro adierazia, “Gaupasak” liburuaren nondik norakoa. Baina Olasagarreren orijinaltasuna ez da aurkitu behar gaueroko errito horren deskribapenean; ez, orijinaltasuna poemen doinuan dago. Erromantizismoaren kontrako doinuan hain zuzen.

Dena dela, ohar batzuk egin daitezke idazkerari buruz. Poema gehienetan ez da aditzik ageri; horrek, beraz, trinkotu egiten ditu poemak, konplikatu beraien ulermena. Horri gehitzen badiogu koma gutxi ageri dela eta bertsoak, askotan, ez direla dagokien lerroetan errenditzen, bada, ondorio gisa atera dezakegu, ezen ez direla irakurterrezak poemak.

Baina badute indarrik, bizitzari buruzko ikuspegi fresko, natural, lasai, intraszendente eta, noiz edo noiz, ironiko batez sorturik. Belaunaldi berri bateko partaide baten ezaguera-zeinuak.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak