kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Legez kanpo / Laura Mintegi / Elkar, 1991

Ez zegoen horrenbesterako Gerardo Markuleta / Euskaldunon Egunkaria, 1991-04-27

Ene ustetan, liburu baten argitalpen eta kaleratzeari honelako aurrezurrunbilo, biktimismo eta egileak berak aldez aurretikako kritika gogorren iragartzearen aurrean (elkarrizketetan adierazitakoaz gain, artikulu bat!? idatzi zuen L. Mintegik bere burua zuritu eta ez-dakit-zein-etsairen aurka irakurleen konplizitatea eskatu asmoz), kritikoak egin dezakeen gauza bakarra da, testura bertara jo eta artifizialki sortutako kontestu horren iruzurrean ez erortzea.

Gaia (tortura) omen da nobela kritikoen harrapakin errez bihurtuko duena. Eduardo Galeanoren “Días y noches de amor y guerra”, adibidez, irakurria duen edozein samur konturatuko da planteamendu horren injenuitateaz. Bestetik, egun-eguneko eta hemen-hemengo irakurketa politikoa, urrutira jotzeko beharrik gabe eta nerea baino gibel handiagoxea izanda, nobelatik bertatik ateratako esaldi batez birrindu zitekeen: “Ba ez dakit zergatik batzuren mina besterena baino garrrantzibakoagoa den” (48). Ez naiz beraz, honetaz arituko.

Nobela arin irakurtzen da baina, zoritxarrez, hori ez da beti kalitatezko prosaren sinonimo. Hizketa lau-laua, ia erabat funtzionala darabil, sujerentziarako ahalmen eskasekoa (eta normalizazioaren bidean dagoen hizkuntza batean onartezinak diren sintaxi eta ortografi gorabeherak).

Fikzioa bi planotan dago banatua: lehen fizkioan, umetako lagunen arteko harremana, tortura salaketapean dauden goardia zibil batzuren defentsa daraman abokatua bata eta bizimodu arrunta daroan gizona bestea. Azken honek betetzen du narratzailearen papera fikzioaren lehen mailan.

Bigarren maila, abokatua idazten ari den polizi-nobelak osatzen du: argumentua oso orijinala ez bada ere, jakinmina sortzen du tarteka agertzen diren atal motzen teknikaz. Baina kurtsiba ez da nahikoa narrazio maila ezberdinak sortzeko: narratzaile bien errejistroak oso antzerakoak dira eta honek min egiten dio nobelaren sinesgarritasunari. Baita lagun bien arteko elkarrizketa zenbaitek ere (123. orr.).

Benetan, ez zegoen horrenbeste zarata atera beharrik.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak