kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Laino / Miguel de Unamuno (Mikel Garmendia) / Elkarlanean, 1998

Bizitzaren lainoak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1998-12-26

Miguel de Unamuno euskaraz irakurtzea bizitzaren paradoxa bat da, Unamunok euskarari buruz esandakoak esan zituelako bainoago, hark esandakoei euskaldunok eman diegun garrantzia eman diegulako. Dena dela, sorta ederra dugu euskaraturik: Bizitzaren sentimendu tragikoaz, Kristautasunaren agonia, Abel Sánchez, besteak beste, nik dakidala.

Laino nobela bat da. Unamunoren nobelak bere garaian, edo lehenagokoan behar bada, kokatu behar dira. Esan nahi dut, gaur egun Unamunoren nobela irakurtzen duenak zaharkituxea aurkituko duela, egituraz batez ere. Izan ere, Unamunok nobela edo saiakera idatzi, poesia edo bidaia-kronika egin, bat eta bera zen, mudagaitz. Tresna da aldatzen dena, baina ez Unamunoren mezua. Buruan daukan hori, giza bizitza eta esistentziari buruzko gogoeta eta pentsamendua, indarrean ageri da, kontuan hartzeko moduan. Saiakeran eta poesian, forma eta mezua ederki uztartzen dira elkarrekin. Ez alferrik saiogile edo poeta gisa lortu du batez ere Unamunok oraindik duen ospe eta itzala. Garaiko nobelagileak hartzen baditugu eredutzat (Baroja, Valle Inclán eta beste) Unamuno, nire iritziz, ez da haien mailara iristen. Begia aurreko mendean zuen eta horregatik dute nobelek halako usain dezimononikoa. Horrek ez du esan nahi idazle kasakrra zenik, nobela idazten zuenean, baizik eta nobela beste zerbaiten zerbitzura jarrita zuela. Ideiak zabaltzeko idatzi zituen idatzitako nobelak.

Laino, alde horretatik begiratuta, Kierkegaard edo Schopenhauerrengandik jasotako ideiak zabaltzeko saioa izan zen (antz handia du “Seduzitzailearen egunkaria”rekin”). Hori bai, Unamunok nobela umoretsua idatzi zuen.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak