kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Kristautasunaren agonia / Migel Unamuno (Xabier Kintana) / Elkar, 1997

Unamuno euskaraz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-10-04

Bi aldetatik da liburu hau interesgarria, euskaldunontzat behinik behin. Xabier Kintanaren itzulpena polita da, oso ondo ulertzen den horietakoa, erdaraz ulertzen den adina edo gehiago bai, hori batetik. Bestetik, Txillardegiren hitzaurrea dakar. Ez dut esango Txillardegik berak idatzi duen testurik bikainena denik liburu honetakoa, baina hitzaurre batek bete behar duena betetzen du: informazio nahikoa ematen du, liburuaren nondik-norakoak seinalatzen ditu. Eztabaidagarriak diren kontzeptuak ere aipatzen ditu. Ikus dezagun: “euskara gorroto izan zuen Unamunok”. Ni, egia aitortzera, ez naiz sekula izan Unamunozale, ez erdaraz idazten zuelako, haren ideiak astunak, eta haren idazteko modua errepikagarria eta hartzak ere loarazteko modukoa iruditu zaizkidalako baizik. Baina lehen aldia da Unamuno euskararen gorrotoan bizi izan zela irakurtzen edo entzuten dudana. Txillardegiren iritziarekin segitzen dut: “Eta berak zuen kategoria izanda, bi aldetatik galdu genuen euskaltzaleok: geure hizkuntzaren alde egin zezakeena egin ez zuelako baizik; eta euskararen aurka egin zituen ahaleginak bestetik. idazle bikaina izan zenak ez zigun euskaraz ezer utzi, olerkitxo batzuk baizik. Unamuno galdu genuen euskararentzat, Baroja galdu dugun bezala; eta erdaraz egin zuen lanari begiratuta, mina dugu bihotzean geure hizkuntzaren beherakada sentitu dugunok.” Garbi dago Txillardegik gaurko euskal egoera hartzen duela epaile Unamunoren auzian eta nahastu egiten dituela literarioak diren kontzeptuak sozio-linguistiko soilak direnekin. Esan dut eztabaidagarria dela Txillaredegiren iritzia, baina niri ez dit argitu zertan oinarritzen den bera Unamunok euskara gorroto zuela esateko. Beharbada, azaldu beharko luke zer den gorrotoa eta zer maitasuna, hizkuntzari dagozkienean. Ala hizkuntza bat hitz egiteak hizkuntza horrekiko maitasuna dakar ondorio?

Dena dela, Unamunok eragin handia izan du euskal intelektualengan. Asko idatzi da euskaraz Unamunori buruz (inork ez Salbatore Mitxelenak bezala), baina ez da gehiegi itzuli, gazteleraz idatzi zuelako seguruaski. Berdin gertatzen da Barojarekin. Oso liburu gutxi euskaratu dira harenak. Esan dut lehen ere ez dudala oso gogoko Unamuno idazle gisa, baina aitortu behar dut haren poesiak zirrara eragin didala inoizka. Dena dela, liburuko itzulpena polita denez, irakurtzeak ez digu kalterik egin. Horixe behar genuen!

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak