kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Kristautasunaren agonia / Migel Unamuno (Xabier Kintana) / Elkar, 1997

Unamuno euskaraz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-10-04

Bi aldetatik da liburu hau interesgarria, euskaldunontzat behinik behin. Xabier Kintanaren itzulpena polita da, oso ondo ulertzen den horietakoa, erdaraz ulertzen den adina edo gehiago bai, hori batetik. Bestetik, Txillardegiren hitzaurrea dakar. Ez dut esango Txillardegik berak idatzi duen testurik bikainena denik liburu honetakoa, baina hitzaurre batek bete behar duena betetzen du: informazio nahikoa ematen du, liburuaren nondik-norakoak seinalatzen ditu. Eztabaidagarriak diren kontzeptuak ere aipatzen ditu. Ikus dezagun: “euskara gorroto izan zuen Unamunok”. Ni, egia aitortzera, ez naiz sekula izan Unamunozale, ez erdaraz idazten zuelako, haren ideiak astunak, eta haren idazteko modua errepikagarria eta hartzak ere loarazteko modukoa iruditu zaizkidalako baizik. Baina lehen aldia da Unamuno euskararen gorrotoan bizi izan zela irakurtzen edo entzuten dudana. Txillardegiren iritziarekin segitzen dut: “Eta berak zuen kategoria izanda, bi aldetatik galdu genuen euskaltzaleok: geure hizkuntzaren alde egin zezakeena egin ez zuelako baizik; eta euskararen aurka egin zituen ahaleginak bestetik. idazle bikaina izan zenak ez zigun euskaraz ezer utzi, olerkitxo batzuk baizik. Unamuno galdu genuen euskararentzat, Baroja galdu dugun bezala; eta erdaraz egin zuen lanari begiratuta, mina dugu bihotzean geure hizkuntzaren beherakada sentitu dugunok.” Garbi dago Txillardegik gaurko euskal egoera hartzen duela epaile Unamunoren auzian eta nahastu egiten dituela literarioak diren kontzeptuak sozio-linguistiko soilak direnekin. Esan dut eztabaidagarria dela Txillaredegiren iritzia, baina niri ez dit argitu zertan oinarritzen den bera Unamunok euskara gorroto zuela esateko. Beharbada, azaldu beharko luke zer den gorrotoa eta zer maitasuna, hizkuntzari dagozkienean. Ala hizkuntza bat hitz egiteak hizkuntza horrekiko maitasuna dakar ondorio?

Dena dela, Unamunok eragin handia izan du euskal intelektualengan. Asko idatzi da euskaraz Unamunori buruz (inork ez Salbatore Mitxelenak bezala), baina ez da gehiegi itzuli, gazteleraz idatzi zuelako seguruaski. Berdin gertatzen da Barojarekin. Oso liburu gutxi euskaratu dira harenak. Esan dut lehen ere ez dudala oso gogoko Unamuno idazle gisa, baina aitortu behar dut haren poesiak zirrara eragin didala inoizka. Dena dela, liburuko itzulpena polita denez, irakurtzeak ez digu kalterik egin. Horixe behar genuen!

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak