kritiken hemeroteka

7.355 kritika

Azken kritikak

« | »

Zauriaren salmoak/ salmos de la herida / Patxi Ezkiaga / Bermingham, 1997

Salmoen musika Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-05-03

Lagun bat baino gehiago bildu dira liburu hau orain den bezala, guk ikusten dugun bezala izan dadin. Ahalegin handia dago liburu honetan, ez bakarrik idazlearen beraren aldetik. Laurogeita zazpi salmo argitaratzen badira ere, idatzitakoak gehiago ziren, dezentez gehiago izan ere. Gero, Jokin Otaegik salmo horiek hartu eta gazteleraz jarri zituen hitzez-hitz. Eta azkenik, Jorge G. Arangurenek txukundu eta orraztu zituen berak dakien bezala. Ez dela itzulpen zuzena esango dute, eta halaxe dela aitortu behar, baina poesia itzultzen denean gutxitan gertatzen da poetak jarri duen hitzak baliokidea izatea itzultzaileren hizkuntzan. Eta gainera, doinuak daude, giroa, atmosfera, itzultzen zailak edo ezinezkoak direnak. Bi hizkuntzetan, batean zein bestean, aise irakur daiteke liburua, eta euskaraz duen indarra eta grina, gazteleraz ere horretantxe ageri dira.

Salmoak dira, gizakiak Goiko Jaunari kantatzeko asmatutako hitzak. Dabidenak egiten zaizkigu ezagunen, Biblia irakule garenontzat, baina Dabidenaz gain, poetek jakin izan dute nola edo hala salmoen bidez esan nahi dutena esaten. Alde horretatik begiraturik, salmoek musika dute, berezkoa dena, beste poesia-motatatik ezberdin egiten duena. Baian salmo guztiek ez dute musika bera, nor nor den eta nor non bizi den horrek aldatzen du musika bera ere.

Bestalde, poema hauetan errepikatu egiten dira legorretako poetak bere liburuei emandako gaiak: gizona (izakia esan nahi dut) bere buruaren aurrean; izakia Jaunaren aurrean; eta izakia Naturaren aurrean. Zentzu erlijiosoa dute, zalantzarik ez, baina Patxi Ezkiagaren erlijiotasuna berezia da, munduarekin eta Jainkoarekin elkartzeko era bat. Eta mundua diodanean, munduko izaki guztiak esan nahi dut: landare, bitxilore, harri, iturri, ilargi… Jaunak sortutako orok bizitza baitu, Patxi Ezkiagaren irudimenean, eta mundua laudatzea Jaunaren lana, Jauna bera laudatzea da. Esaterako: “Gailur, aingeru, eguzki, ilargi, izar/ zeru, ur, su, kazkabar, elur, laino/ mendi, muino, baratz eta basoz/ osaturiko harri botiboa dakarkizu, Yahve”.

Poetak hitzaurrean dioen modura: “…gure lurraren, uraren, haizearen, kaleen, tabernen eta giza-egoeren usaina dute”. Hala ere unibertsalak dira, zentzu ezinago zabal eta unibertsalagoz ondu ditu poema hauek.

Azken kritikak

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Alex Uriarte

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Estibalitz Ezkerra

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Irautera
Castillo Suarez

Irati Majuelo

Txikiaren handitasuna literaturan
Mariasun Landa

Amaia Alvarez Uria

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Hasier Rekondo

Bertsoak
Juan Mari Lekuona

Javier Rojo

Basa
Miren Amuriza

Txema Arinas

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Ibai Atutxa Ordeñana

Auschwitzeko tatuatzailea
Heather Morris

Joannes Jauregi

Diplomatikoa
Machado de Assis

Aiora Sampedro

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Igor Estankona

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Irati Majuelo

Blues bat bizitzari
Patxi Ezkiaga

Igor Estankona

Artxiboa

Urria 2019

Iraila 2019

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Hedabideak