« Bonbatxo atomiko bat | Poesiaren mugak »
Gerraurreko literatur kritika / Iñigo Aranbarri eta Koldo Izagirre / Labayru, 1996
Euskal loraldiaren kritikaren kritika Ritxi Lizartza / Argia, 1997-05-04
Lan hau, 1930etik Gerra Zibilak oztopatu arte Euskal Herrian idatziriko 140 artikulu hautatuk osatzen dute, literatur kritikaren gainean eginak, euskaraz nahiz espainieraz. Badu meriturik, nik hiru behintzak aitortzen dizkiot: erabilitako informazio mordoa, artikuluan beren hautaketarako irizpideak eta, garrantzizkoena, garai bateko euskal kulturaren azterketa zorrotza.
Benetan ona. Hasiera batean artikuluak aurkeztu eta kokatzeko hitzaurrea baino ez zela pentsa zitekeen, baina gaur egun artikuluak berak baino garrantzi handiagoa dauka azterketa horrek, orain arte egina ez delako.
Gure egunetako kultur egoeraren abstrakzioa egin eta kanpotik aztertzea zail bazaigu, zailagoa dirudi bibliografia zabal baten bidez baizik ezagutu ez dugun garai bateko euskal kulturgintzaren azterketa kritikoa egiteak. Hori da Koldok eta Iñigok lau ataletan banatuta eskaintzen digutena. Esaldi bakoitzean iritzi bat, ideia hat, kritikaria bustitzeko beharra, baina batzuen edo besteen alde parte hartu gabe. Harritzekoa da horrenbeste aipamen eta horrenbeste informazio bilduta, zein irakurterraza eta edonorentzat zein ulergarria den egiaztatzea. Norbaitek aztertu heharko luke agian Koldoren idazkera, gaur egungo egileen artean, nik dakidala, idazkera eredu nazional bat erabiltzen duen bakarra baita.
Hau dena irakurrita kezka handi hat gure gogoan: zein mailatan egongo litzateke gaur egun euskal kultura eta kasu honetan euskal literatur kritika, Primo de Rivera eta Francoren diktadura itotzaileak jasan beharrik izan ez bagenitu? Argi dago oraindik ere zigor hori ordaintzen ari garela, bestela, nola liteke gaur egun Gerraurreko eztabaida sakon haien mailara irits ez izana?
Haize begitik
Mikel Ibarguren
Maddi Galdos Areta
Bide bihurrietan
Elena Martinez Rubio
Asier Urkiza
Moebiusen ertzak
Garazi Kamio
Nagore Fernandez
Zainetatik zilarra
Nahia Intxausti
Paloma Rodriguez-Miñambres
Landura
Jose Luis Otamendi
Mikel Asurmendi
Harakinen alaba
Yurre Ugarte
Irati Majuelo
Clevesko Printzesa
Madame de La Fayette
Aritz Galarraga
Zaldi bat
Maddi Ane Txoperena
Joxe Aldasoro
Akabo
Laura Mintegi
Mikel Asurmendi
Mio marito deitzen zion
Joxean Agirre
Asier Urkiza
Nonahiko musika
Juan Kruz Igerabide
Nagore Fernandez
Barazkijalea
Han Kang
Maialen Sobrino Lopez
Beste urte batez
Samira Azzam
Ainhoa Aldazabal Gallastegui
Ulhaintsaren negarra
Jon Garmendia
Aiora Sampedro