kritiken hemeroteka

8.020 kritika

Azken kritikak

« | »

Tigre ehizan / Aingeru Epaltza / Elkar, 1996

Bi mundu, gogo bakarra Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1997-01-04

Bi lurralde, bi ikuspegi hartzen ditu nobela honek. Lehena, Venezuelakoa da, gure gerra bukatu ondorengo urteetan, non euskaldun asko eta asko gorde baitziren, irabazleengandik ihesi. Halaxe, Martin, baporean etorritakoa, eta patuaren gora-beherak direla eta, oihanean aurkitzen da, tigre baten atzetik.

Bigarrena, Lapurdiko herri txiki bat da. Euskal errefuxiatuek hantxe aurkitu dute babesleku eta atseden. Jende asko dira, tartean neska-mutikoak, tartean Martintxo, Venezuelan dagoen Martinen semea. Nagusiek irratia entzuten dute, Europa osoa kiskali duen gerrari buruzko berriak jakin nahian. Zerbait somatzen dute, alemanak urduri dabiltza, eta laster joango dira haiek ere, gerra ere eskutik eramanez. Nagusiek mapak aztertzen dituzte, irratian esandako tokiak non edo han kokatu nahian, izen arraroak, xelebreak baitira gehienak.

Bietan, euskaldunen zantzua, euskaldunek bizi-irauteko hartutako norabideen arrastoa. Venezuela eta Lapurdi izan baitira, beste askorekin batera (Mexiko, Argentina, Finlandia…) gerra galdu zuten euskaldunen topaleku eta bizitoki derrigorrezkoak. Bietan, gogo bat. Martin tigrearen atzetik dabil, bere burua erakusteko, zer den adierazteko. Lapurdiko mutikoek beste tigre bat jo dute begiz, alemanen tankea, “Tigerra”, hain zuzen. Joko antzean, haren kontra egingo dute, erdi-tragedia bilakatuko den ekintza burutuko ere bai. Huts egingo dute, baina ez dira horregatik galtzaile izango.

Horra bi plano paralelotan kontatutako istorioa. Oihanekoa, batetik; Lapurdikoa, bestetik. Oihanekoa oso zehatza da. Horacio Quirogak idatzi zituen istorio haietako bat dirudi; edo, beste liburu bat aintzakotzat hartuz, Luis Sepulvedaren zaharra, maitasun istorioak kontatzen zituenekoa dakar oroimenera, tigrea desagertzeko zorian zegoen mundu baten adierazgarri zenekoa. Hori guztia antzematen da kontakizunean. Tigrea, animalia paregabea izateaz gain, basati den neurrian errebeldea ere bai, ehiztariaren itzala bihurtzen da, berak izan nahi lukeena, alegia. Horregatik hura hiltzeko afana.

Bi plano paraleloek gogoetara eramaten dute idazlea. Bestalde, esan behar da oso ondo idatzitako nobela dela Epaltzaren hau, hizkuntz-errejistro oparokoa. Aise dabiltza bizkaiera eta lapurtera bata bestearen ondoan nahastu gabe, era dotorean, ez narrasean.

Azken kritikak

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Amets Iriarte

Zoonomia
Nerea Arrien

Maddi Galdos Areta

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Paloma Rodriguez-Miñambres

Haragi hosto
Juan Ramon Makuso

Mikel Asurmendi

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Amaia Alvarez Uria

Mina hartzeko ere
Juan Luis Zabala

Paloma Rodriguez-Miñambres

Gezurra berdaderoa
Bertol Arrieta

Pako Aristi

Uda betea
Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Basairisa
Louise Gluck

Aitor Francos

Sortaldekoak
Hedoi Etxarte

Mikel Asurmendi

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

2021(e)ko iraila

2021(e)ko abuztua

Hedabideak