kritiken hemeroteka

7.325 kritika

Azken kritikak

« | »

Espainolak eta euskaldunak / Joxe Azurmendi / Elkar, 1992

Ezaugarri-zeinuen bila Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1993-12-19

Lehia polita ikusten ari gara azken hilabeteotan edo, hobe esanda, azken urteotan. Zein baino zein ote euskaldunagoka, hain zuzen. Lehenago ibiliak izan dira zein baino zein erdaldunagoka edo espainolagoka. Jokua, ziklikoa izateaz gain, amaierarik gabekoa izan daiteke. Giro horretan propio argitaratua dirudi Joxe Azurmendiren liburu honek. Ni ez naiz inor saioegile horren meritoak ukatzeko. Herkules baino lan erraldoiagoak egina dugu: “Gizona abere hutsa da”, “Zer dugu Orixeren kontra”, “Zer dugu Orixeren alde”, “Artea eta gizartea”, niri gehien gustatzen zaizkidanen artean. Joxe Azurmendik gai bati heltzen dionean ez du uzten, harik eta agortzen zaion arte.

Liburua mardula eta zabala da, adjetiboaren zentzu espazialean, eta egileak berak aitortzen duenez, liburuaren lehen projektua 1976.ean burutu zen, Sánchez Albornoz historiagileak idatzitako zerbaiti.erantzun gisa. Kuriosoa eta tristea da gero hori, besteen atzetik ibili beharra, zer garen frogatu nahian.

Azterketa historikoa egiten digu Joxe Azurmendik, euskararen gaineko ideoloagiak euskaldunok sortu ditugula esanez, espainiar kulturaren eraginez eta kultura hori geure eginez. Espainiarekiko lilurak hara eramanda ere badela diosku, neurri handi batean, euskal kulturarekiko eta, bide batez, euskararekiko mespretxu eta utzikeria. Doinua, oro har, biktimista, aspaldian ikusten ari garena bezala. Azterketak serioa izan nahi du, bestalde. Ateratzen dituen ondorioak ere bai. Baina iruditzen zait aurreritzi gehiegirekin eginak direla. Gauza bat da historikoki iragana aztertzea eta beste bat iragan hori gaurko mentalidadetik interpretatzea.

Balorazioak eta juzguak jaurtitzen baitizkigu, sarri askotan,. Batzuk zentzuzkoak dira. Euskararen eta euskal kulturaren egoera aztertzen duenean, egileak esaten digu ez dela atzera begiratu behar, baizik eta aurrera; etorkizuna ezin dela iraganaldian fabrikatu. Besteak, eztabaidagarriagoak. Esaterako: Euskal estatuaz ari denean, eta herri kontzientzia biltzeko oinarria euskarak izan behar duela dioenean. Testualki: “Guk beti esaten eta berresaten dugu, euskal arazoa herri arazo dela, nazio arazo dela”. Pentsamendu hori nagusituz doa herri honetako euskaldunen ideologian. Denbora alferrik pasa ez dela ahazturik. Eta euskaldun izateko modu bakar bat baino gehiago ere badela bazter bat utzirik.

Azken kritikak

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Sustrai Colina

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Javier Rojo

Mari-mutil handi baten bluesa
Leslie Feinberg

Onintza Irureta Azkune

Idazleen gorputzak
Eider Rodriguez

Javier Rojo

Oroimenaren xaflakortasunaz
Paloma Rodriguez Miñambres

Javier Rojo

Urtaroak eta zeinuak
Jon Gerediaga

Igor Estankona

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Iratxe Esparza

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Hasier Rekondo

Deklaratzekorik ez
Beñat Sarasola

Javier Rojo

Mundutik mundua
Edu Zelaieta

Javier Rojo

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Amaia Alvarez Uria

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Igor Estankona

Jamaikako neska
Joxemari Iturralde

Estibalitz Ezkerra

Iraganaren izterrak
Gorka Salces Alcalde

Javier Rojo

Artxiboa

Abuztua 2019

Uztaila 2019

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Hedabideak