kritiken hemeroteka

8.068 kritika

Azken kritikak

« | »

Mariaren mendea / Pablo Sastre / Susa, 1992

Gerrako istorioak Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1992-10-31

Bi ipuin luze bildu ditu Pablo Sastrek liburu honetan: “Mariaren mendea” eta “Hautsi du negua”. Aurrenekoaren ardatza erabat da anekdotikoa, eta kasualidadeari lotua. 1951ean borda batean ikusi zuen gizonezkoarekin topo egiten du kontalariak 1989an, egoera ezberdinagoan, aurreneko aldian, 1951ean, gertatzen baita jazoera tragiko bat, lau mutil gazte, makiak, hiltzen dituzte guardia zibilek, salaketa baten ondorioz. Baina ipuinean kontatzen dena hori baino gehixeago da, Goizuetako familia baten pasadizo eta bizikizunak ekartzen dizkigu gogoramenera, zehatza eta objetiboa izan nahi duen kronika baten modura. Lau data azpimarratzen dira: 1936koa, 1951ekoa, 1970ekoa eta 1989koa, urte horiek hasera ematen baitiete ipuinean kapitulu gisa egiten duten atalei. Urte horiek bestee batzuetatik bereizteak indarra ematen dio narrazioari, baina, era berean, fragmentazioa eta sakabanatzea dakar eta oztopo bihurtzen da istorioaren linealtasunari segitzeko.

Garrantzitsuago iruditzen zait Pablo Sastrek darabilen idazkera. Ahozkotasunetik hurbil ibili nahi luke, ahotsaren erritmoa, doinua, pausak, bere egin nahi lituzke. Baina lortzen duena besterik da, artifizialtasun kutsua zabaltzen da orrietan zehar. Garbi dago ahozkotasunari zintzo atxiki nahi zaionak, transkripzio literala eman ezean, aldatuta ekarriko duela testu hori idatzirik behar izanez gero. Berrasmatuta, Pablo Sastreren ipuin horretan bezala. Errealista eta detalista izan nahi lukeenean iruzur egiten baitio estiloak; ez da sinesten idazleak darabilena. Hori gabe, eta ipuina beste modu batez idatzi izan balu, bereganatuko luke, seguruaski, irakurle gehiago. Arnasa hartzen utziko balio.

Ezberdinagoa da “Hautsi du negua”. Etsaiengandik ihesi dabilen mutil gazte baten istorioa. Bidaiaren helmugan Frantzia aurkitu beharrean amodioa aurkitzen duenarena. Aurreneko ipuinean bezala gerra-garaia azaltzen zaigu bere gordintasun osoan, eta gerrak dakartzan hausdurak, familiarenak batik bat, erabakior bihurtzen dira. Kontaeraren erritmoa mantsoa da, iheslariaren ibileraren adinakoa, eta doinua deskriptiboa. Naturaleza basa eta ederrak eragina du protagonistaren ariman, eta zirrara horrek bultzatuta ikusten du protagonistak inguruan duena. Hortxe dagoke bigarren ipuin honek irakurle adimenean sor lezakeen interesa.

Azken kritikak

Keinura itzuli
Elena Olave

Irati Majuelo

Poema liburu bat ---irakurtzeko jarraibideak---
Angel Erro

Maddi Galdos Areta

Ipuina engainua da
Iban Zaldua

Aitor Francos

Isildutako eskuak
Jon Abril

Aitor Francos

Atsoa
Victor Catala

Nagore Fernandez

Erretzaile damutuen konpainia
Aingeru Epaltza

Asier Urkiza

Borrokalari transgeneroak
Leslie Feinberg

Amaia Alvarez Uria

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Ibon Egaña

Amatu
Maite Lopez Las Heras

Mikel Asurmendi

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Irati Majuelo

Kale gorriko umeak
Pier Paolo Pasolini

Ibai Atutxa Ordeñana

Berriz zentauro
Katixa Agirre

Jon Martin-Etxebeste

Azken etxea
Arantxa Urretabizkaia

Mikel Asurmendi

Hamahiru ipuin
Luisa Carnes

Asier Urkiza

Artxiboa

2022(e)ko abendua

2022(e)ko azaroa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

Hedabideak