kritiken hemeroteka

7.095 kritika

Azken kritikak

« | »

Gartzelako poemak / Joseba Sarrionandia / Susa, 1992

Gartzelan ere libre Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 1992-11-07

Joseba Sarrionandia da, dudarik gabe, poetarik karismatikoena gure artean. Mito bihurtu dute, eta horrek esan nahi du denen ahotan dagoela haren izena baina inork gutxik hartu duela irakurtzeko betarik. Sarrionandialogo bat baino gehiago ezagutzen dut haren poema bat bera ere ulertu ez duena. Baina oso ondo geratzen dira lagunen artean, publiko konkretu baten aurrean, beren teoria politiko-poetikoak agertu nahi dituztenean, Durangoko poetaren kasua adibidetzat jarriz.

Gartzelan ere libre sentitzen du bere izpiritua. Zabortegi batean usain gozoko larrosa freskoa aurkitzen daki Inguratzen duten lau paretez haruntzago antzaren hegada dakusa. Ibaiak itsasora bidean imajinatzen ditu, eta urruntasun zehazkaitz batean uharte garden eta bigunak marrazten. Bere zeldako desanparoan bata bestearen atzetik hitzak lerrotuz poesia egiten ari da, jakinik (alferreko sua bihotzean) ezdeusa dela, txikiegia, berarekin ezer lortzeko.

Laburbilduz horixe da liburu hau. Espetxeetako egonaldian idatzitakoa, hango gordintasunean, hango krudelkerian, hango hotzean. Poeta batek bere egoera konkretua adierazi nahi izaten baitu dagoenean dagoela, bere testigantza utzi iragaiten den espazioan eta denboran. Baina liburu honetako poemei ez zaie falta samurtasunik, lirikotasunik, imajinaziorik. Horregatik iraungo dute klase horretako beste asko eta asko haizearekin batera desagertuko diren bitartean, haiek idaztera bultzatu dituen egoera jabaltzen denean.

Esaterako: “Galerrena edo naufragio/ izugarria —esaten da./ Baina ez ote dira izugarriagoak/ itsaso bare mutuetako/ galerak?”.Pentsamendu oso bat hitz gutxitan adierazia. Goethe eta Nietzche kezkatu zituen irudi bat poliki adierazia. Bestalde, poema batzutan somatzen da nolabaitereko distantzia, ironia. Adibidez “Misterio Fiskala” izenekoaren amaiera: “Zer egingo zenuke zuk, baldin eta batbatean/inmortala zarela abisatuko balizute?”.

Joxemari Iturraldek hitzatzean idazten du ez dela irakurlea geratuko liburu hau amaitu ondoren hasterakoan bezain sosegaturik eta lasai. Poza hartuko nuke horrela balitz, baina ez dakit poesiak hainbeste indar duenik orain eta gure lurralde honetan. Hurrengo belaunaldian agian…

Azken kritikak

Hitzen ahairea
Gotzon Barandiaran

Mikel Asurmendi

Bihotzean daramagun mundua
Maite Darceles

Amaia Alvarez Uria

Aramotz
Iñaki Irasizabal

Aiora Sampedro

Maitalea
Marguerite Duras

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Al Berto

Javier Rojo

Poesia kaiera
Alejandra Pizarnik

Peru Iparragirre

Pausoa noiz luzatu
Andoni Egaña

Amaia Serrano Mariezkurrena

Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk
Joxe Azurmendi

Javier Rojo

Emakume burugabea
Antxiñe Mendizabal Aranburu

Jose Luis Padron

Azalberritze bat
Esti Martinez Diaz de Cerio

Igor Estankona

Sekula kontatu behar ez nizkizun gauzak
Iban Zaldua

Aiora Sampedro

Zu entzuteko gaude
Xabier Mendiguren Elizegi

Joannes Jauregi

Maitalea
Marguerite Duras

Hasier Rekondo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Javier Rojo

Artxiboa

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Hedabideak