Galdu arte / Juan Luis Zabala / Susa, 1996

Gaztetxean galduta Javier Rojo / El Correo, 1996-11-29

1984. urtera eta Azkoitiko gaztetxera eraman gaitu Juan Luis Zabalak bere azken nobela honetan, Xeperen bizitza kontatzeko. Gertaeren lekuko bat narratzailea delarik (dena jakiteko abildade itzela duen tabernaria), Xeperen ifernuratzearen fase desberdinak pasatuko zaizkigu begien aurrean, hasieratik bertatik horretan buru-belarri tematzen den pertsonaia baita. Baina ifernuratze hau bere erabaki kontzientearen ondorioa denez, Xepe nekez hartu daiteke ezeren biktimatzat, ezpabere bere buruaren biktimatzat. Narratzailearen ikuspegian Xepe heroi erromantiko gisa agertzen da, eta nobelako beste pertsonaia gehienak bezala, oso eskematikoa, lauegia. Ia-ia arazorik gabe jakin daiteke nolakoa izango den bere jokabidea. Juan Luis Zabalak hitzaurrean esaten digu nola adiskide bati nobela folklorikoa iruditu zitzaion. Ez dakit hitz egokiena den ala ez, baina nahiko ondo definitzen du nobelan kontatzen dena: musikak, jaiek, drogek eta kaleko istiluek osatzen dute liburuaren zatirik handiena. Baina alde honetatik nobela folklorikotzat har badaiteke ere, ezin gauza berbera esan elkarrizketetan agertzen den hizkeraz: Juan Luis Zabalak inork baino hobeto jakin du isladatzen giro horretan mugitzen ziren gazteen hizkera.